fbpx
Muralla escalonada do Castro das Barreiras en Vimianzo / foto Concello de Vimianzo

Chanzos na muralla ou indicios dun novo urbanismo, estes foron os excepcionais achados de 2020 nas Barreiras

Tempo de lectura: 4 min.

O pasado 1 de outubro cumpr铆ronse 10 anos desde que comezaran as prospecci贸ns no Castro das Barreiras, en Vimianzo. Un d铆a antes, o pasado m茅rcores 30, tivo lugar a presentaci贸n dos descubrimentos e conclusi贸ns a esta 煤ltima campa帽a arqueol贸xica no castro. E, tal e como apuntaba o director dos traballos, Tito Concheiro, o castro 鈥渟empre sorprende. Sempre proporciona algo novo鈥.

E nesta campa帽a sorprendeu de certo. Pois,聽 unha vez m谩is, deu chaves moi importantes para reinterpretar o conxunto e caracteres 煤nicos dentro do mundo dos castros galegos. Un vertedoiro cer谩mico con m谩is de 20.000 fragmentos; unha nova cronolox铆a; o feito de atopar chanzos na muralla; e unha vivenda de planta ovalada que d谩 unha nova visi贸n do urbanismo castrexo, xunto coa recreaci贸n dos fogares das vivendas fan desta campa帽a, de novo unha campa帽a especial.

Fragmentos de cer谩mica no Castro das Barreiras, alg煤ns deles modifican a s煤a cronolox铆a / foto Concello de Vimianzo

Unha muralla escalonada

Un dos elementos que m谩is sorprendeu nesta campa帽a de escavaci贸ns foron os novos achados na muralla. Escavouse un sector pr贸ximo 谩 muralla a continuaci贸n do ano pasado. Trat谩base por unha banda, de regularizar a zona de escavaci贸n, e por outra, cami帽ar cara a muralla, “un dos elementos m谩is particulares deste castro”, en palabras de Concheiro.

As铆, esta, unha das murallas m谩is altas entre as atopadas nos castros galegos daba unha nova sorpresa. O primeiro que apareceu foi un pano de muralla como o xa consolidado mais, a continuaci贸n, apareceu un chanzo. As铆, segundo se pode interpretar 茅 posible que orixinalmente estivera constru铆da con chanzos, nunha estrutura moi masiva.

Muralla escalonada do Castro das Barreiras en Vimianzo / foto Concello de Vimianzo

Atopouse 聽un chanzo, pero probablemente, segundo a s煤a altura, nalg煤n sector a muralla poder铆a presentar ata catro ou cinco, que se poder谩n ir descubrindo en futuras campa帽as. 鈥淎parecer谩n tam茅n os sistemas de acceso. Posiblemente con soportes aguantando unha estrutura de madeira en forma de escaleira. A cantidade de buratos de poste ind铆canos que este castro ti帽a moita construci贸n de madeira鈥, sinalaba Tito Concheiro.

Un novo urbanismo

Outro dos achados da campa帽a foi tam茅n unha nova vivenda ovalada, igualmente de grandes dimensi贸ns tal e como as que apareceron ata o de agora, m谩is con algunhas singularidades. Pois a vivenda foi desmontada por eles mesmos. 鈥淎qu铆 hai cambios grandes, unha vida moi dilatada no tempo e esta casa amort铆zana. Quere dicir que a reducen a cimentos e a tapan鈥, sinala.

Vivendas ovaladas atopadas en varias das campa帽as anteriores. At贸panse a unha enorme distancia da muralla / foto Castro das Barreiras

Tam茅n fala doutra peculiaridades que nos servir铆an para entender o urbanismo do castro. 脫 principio pens谩base que non lles deu tempo a ocupar todo o espazo con vivendas, pero nada m谩is lonxe da realidade. Hai unha secuencia cronol贸xica longa, que 茅 unha estrutura urban铆stica razoada que responde a criterios concretos que est谩n por descubrir.

脫 lado da muralla hai unha serie de elementos constru铆dos con elementos perecedoiros, e despois hai unha v铆a perif茅rica que rodea internamente 贸 poboado. Ademais as casas ovaladas col贸canse co eixo largo en paralelo 谩 muralla, present谩ndose como un sistema 煤nico e fascinante. Isto fai que o plantexamento urban铆stico nas Barreiras sexa incomparable.

Fogares recreados no Castro das Barreiras en Vimianzo / foto Concello de Vimianzo

Un enorme vertedoiro cer谩mico e fogares recreados

Entre os descubrimentos, dest谩case tam茅n a aparici贸n dun vertedoiro cer谩mico con m谩is de 20.000 fragmentos. Entre eles un nivel superficial con material romano, co que a cronolox铆a sube 贸 s.I d.C. 鈥楴on sabemos si houbo unha ocupaci贸n epis贸dica ou si tam茅n, que 茅 posible, que houbese unha ocupaci贸n en 茅poca romana.

Ademais nesta campa帽a destaca a recreaci贸n de varios fogares castrexos. Dentro das cabanas castrexas, habitualmente at贸panse os fogares, que son elementos moi fr谩xiles. Presentan 鈥渦nha das mellores coci帽as preservadas do mundo castrexo, xa que se conservan o forno con dous espazos, un probablemente para coci帽ar e outro para quentarse鈥, explicaba Tito.

鈥淣贸s apostamos por tapalos o ano pasado, e dende o Concello decidiuse facer unha recreaci贸n dos mesmos”. Est谩n compostos de pequenas caixas de pedra que conte帽en dentro arxela, sobre as cales coci帽aban, po帽铆an brasas e se quentaban. “Estes fogares non son os orixinais, que est谩n debaixo. Tap谩ronse cun material xeo t茅xtil, de tal maneira que estamos a ver unha r茅plica鈥.

Castro das Barreiras en Vimianzo antes das escavaci贸ns / foto turismovimianzo.com

 

Escrito por

Historiador da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela, M谩ster en Renovaci贸n Urbana y Rehabilitaci贸n e Diploma de Estudos Avanzados en Arte, Urbanismo e Patrimonio. Especialista en fotograf铆a esf茅rica. Especialista en arquitectura e territorio. Xestor de Contidos en Historia de Galicia. www.inigomouzoriobo.eu

Pode que che interese...