fbpx
Traballos na Cova de Eir贸s / foto Asociaci贸n Cultural do Iribio

Presentan denuncia contra Cultura por non declarar BIC a Cova de Eir贸s

Tempo de lectura: 4 min.

O pasado 19 de xullo, a Asociaci贸n para a Defensa Ecol贸xica de Galiza (ADEGA) presentou unha demanda ante o Tribunal Contencioso-Administrativo n潞 2 de Santiago de Compostela contra a Consellar铆a de Cultura da Xunta por non ter iniciado nin tramitado en tempo e forma o expediente de declaraci贸n da Cova Eir贸s de Triacastela como Ben de Interese Cultural, al茅n de non ter contestado como obriga a lei a ningunha das reiteradas solicitudes que ADEGA presentou ante este organismo desde o ano 2012 ata a actualidade para conquerir a protecci贸n do xacemento como BIC.

Segundo informa esta entidade ecoloxista, a demanda fundam茅ntase, por tanto, no incumprimento das obrigas que a Administraci贸n auton贸mica ten ao respecto e que aparecen recollidas tanto na Lei 16/1985, do 25 de xu帽o, do Patrimonio Hist贸rico espa帽ol, como na Lei 8/1995, do 30 de outubro, do Patrimonio Cultural de Galicia. A lei estatal, no seu artigo 40, establece que todas as covas, abrigos ou lugares que conte帽an manifestaci贸ns rupestres deben ser automaticamente declarados como bens de interese cultural (BIC). Pola s煤a banda, a lei galega de patrimonio (ata agora vixente) indica no seu artigo 9 que 鈥渁 declaraci贸n de ben de interese cultural requerir谩 previa incoaci贸n e tramitaci贸n do expediente administrativo pola Consellar铆a de Cultura, ben de oficio, ou a instancia de parte por calquera persoa f铆sica ou xur铆dica鈥. No caso de terse iniciado a instancia de parte, como foi o caso (por parte de ADEGA), a denegaci贸n da incoaci贸n, segundo a normativa, ter铆a que ser motivada e notificada.

ADEGA suli帽a que non atopa outra sa铆da m谩is que a demanda xudicial para obrigar 谩 Consellar铆a a cumprir coa s煤a obrigaci贸n na protecci贸n deste important铆simo xacemento galego de relevancia internacional e m谩ximo exponente do Paleol铆tico de Galicia. Antes de chegar a este punto, nos 煤ltimos cinco anos, ADEGA lembra que promoveu m煤ltiples acci贸ns encami帽adas a instar 谩 protecci贸n da Cova. Ademais de formular ante a Consellar铆a de Cultura varias petici贸ns de incoaci贸n de expediente para declarar como BIC o xacemento (nos anos 2012, 2014, 2015 e 2016), tam茅n recabou apoios de grandes personalidades da Cultura e das Ciencias Ambientais de Galicia, da Deputaci贸n Provincial de Lugo, que aprobou a proposta por unanimidade, e do Parlamento galego a trav茅s dunha moci贸n presentada polo BNG e que foi rexeitada polo PP. Tam茅n recorreu ao Valedor do Pobo, que se amosou desconcertado polo silencio da Xunta sobre este asunto, e 谩 Universidade ou ao Consello de Cultura de Galiza, os cales non amosaron a铆nda un posicionamento p煤blico.

鈥淟oita incesante鈥

鈥淓sta loita incesante dos 煤ltimos cinco anos f铆xose m谩is acuciante cando apareceron no interior da Cova as primeiras pinturas rupestres do territorio galego e cando, posteriormente, o xacemento sufriu a s煤a maior agresi贸n promovida pola canteira que explota os terreos nos que se atopa a cavidade, Cementos Cosmos, da empresa matriz brasleira Votorantim鈥, lembra. En outubro de 2014, a empresa Cosmos escavou e retirou toda a coberta vexetal e de terra que protex铆a a Cova ata acadar os 50 metros de distancia ao teito da xacemento. 鈥淓sta actuaci贸n, que deixou o elemento patrimonial nunha situaci贸n alarmante de desprotecci贸n e fraxilidade, aumentando a filtraci贸n de escorrent铆as xa apreciables nas pinturas da Cova e o movemento das fendas, foi finalmente paralizada pola Fiscal铆a de Medio Ambiente de Galicia logo de ser denunciada por ADEGA鈥, lembra.

Cova de Eir贸s / covadeirosdocumental.wordpress.com

Cova de Eir贸s / covadeirosdocumental.wordpress.com

鈥淓ste vego帽ento feito convert铆a definitivamente a Cementos Cosmos na maior inimiga da Cova Eir贸s e 谩 Xunta de Galicia e ao Concello de Triacastela nos seus silenciosos c贸mplices, que non s贸 non rexeitaron estas escavaci贸ns, sen贸n que as favoreceron a trav茅s do proceso de legalizaci贸n urban铆stica da explotaci贸n鈥, engade no comunicado.

Xa en 2015, a entidade ecoloxista encargou un informe profesional do arque贸logo Francisco Herv茅s que tam茅n conclu铆a na necesidade de protexer a Cova como BIC para garantir a s煤a salvagarda e paralizar os traballos da mina sobre dela. En decembro dese ano inst谩base de novo 谩 Xunta a actuar, e tras un novo silencio recorreuse en v铆a de alzada sen 茅xito, o que finalmente derivou na interposici贸n da presente demanda xudicial.

Di谩logo con Votorantim

Ante a ausencia de resposta por parte da Xunta, ADEGA dirixiuse directamente 谩 propietaria legal da canteira e empresa matriz da explotaci贸n mineira, a firma brasleira Votorantim. O 17 de setembro de 2015, tivo lugar unha videoconferencia con membros de dita empresa e da Asociaci贸n Brasileira de Espeleolox铆a que funcionou de interlocutora coa multinacional, coa que ten unha parcer铆a para boas pr谩cticas ambientais. Votoratim declara na s煤a p谩xina web que 鈥protexer谩 os bens patrimoniais e que evitar谩 que os seus traballos de miner铆a sexan incompatibles co repecto ao ambiente e ao patrimonio cultural鈥.

Nese encontro, ADEGA amosou os danos que est谩 a sufrir o xacemento pola actividade mineira e demandoulle 谩 empresa o cumprimento da lexislaci贸n vixente no noso territorio, o que implica paralizar toda actuaci贸n que transcorra a menos de 200 metros do xacemento. Tras varias conversas, ADEGA recibiu a visita do representante da Reserva da Biosfera da Mata Atl谩ntica do Brasil ante a UNESCO, o Dr. Clayton Lino, ligado a Votorantim, en virtude da parcer铆a citada. 鈥淢ais todo quedou en boas disposici贸ns e vontades sen o compromiso firme de non intervir a menos de 200 metros da Cova, o per铆metro de protecci贸n que establece a normativa, mentres non se aprobe o Plan de Protecci贸n do BIC鈥, concl煤e.

Pode que che interese...