fbpx
O lume afectou a varias estaci贸ns de petr贸glifos en Villestro, Santiago / A Rula

O lume consume un importante conxunto de petr贸glifos

Tempo de lectura: 5 min.

Colectivo A Rula
O pasado 28 e 29 de xullo un incendio forestal calcinou o Monte de San Miguel na Portela de Villestro. Varias hect谩reas de monte quedaron arrasadas polo lume provocando non s贸 a destruci贸n do patrimonio natural sen贸n tam茅n importantes danos na 谩rea arqueol贸xica m谩is importante do termo municipal de Compostela pola gran concentraci贸n de xacementos situados nesta zona da parroquia de Vilestro. Nada menos que 13 estaci贸ns de petr贸glifos (os dez da Portela de Villestro, as d煤as laxes dos Cortellos e a do Monte San Miguel) quedaron baixo as lapas e outra sufriu importantes danos polo paso da maquinaria na paraxe do Agro do Campo.

Todas estas estaci贸ns xa foran comunicadas polo Colectivo tanto a Xunta de Galicia como o Concello de Santiago de Compostela. Entreg谩ramos un completo informe de toda a 谩rea da Devesa da Rula coa datos detallados de cada petr贸glifo e alg煤ns deles figuran no cat谩logo social da web de 鈥淧atrimonio galego.net鈥, non obstante, pensamos que a铆nda seguen sen catalogar por parte das administraci贸ns competentes.

Zona afectada polo lume en Villestro, Santiago / A Rula

Zona afectada polo lume en Villestro, Santiago / A Rula

A nova do incendio apenas tivo difusi贸n nos medios de comunicaci贸n e foron os propios veci帽os de Villestro os que nos comunicaron os feitos esta mesma fin de semana. O pasado luns fixemos unha primeira supervisi贸n da superficie queimada e puidemos comprobar como o lume afectou 贸s petr贸glifos m谩is importantes da Devesa da Rula.

O lume propagouse pola parte central do Monte de San Miguel na Portela de Villestro e estendeuse cara o Leste ata a estrada que conduce da Ponte da Brea 谩 Fraiz, cara o Oeste xusto ata o cami帽o de Fisterra que bordea o monte e pasa a rentes de varios petr贸glifos.

Neste punto unha devasa feita con maquinaria pesada 贸 car贸n do cami帽o de Santiago na paraxe de Agro do Campo evitou que o lume chegara a unha vivenda pero danou de xeito irreparable o petr贸glifo de Agro de Campo 1. Este per铆metro de protecci贸n poder铆a ser realizado lonxe da pedra sen ning煤n tipo de atranco.

脫 Norte chegou 谩 paraxe dos Cortellos (afectando 贸s petr贸glifos dos Cortellos 1 e 2) e 贸 miradoiro natural situado no alto do monte, seguiu 谩 beira do cami帽o que conduce cara o Monte de Fraiz e o Chao do Penedo Branco ata unha nova devasa que freou o seu avance preto da canteira vella. As m谩quinas destrozaron tam茅n o antigo valado que delimitaba o vello cami帽o.

Os equipos de extinci贸n de Medio Rural frearon o avance do lume e a superficie afectada non foi moi grande mais non tiveron en conta en ning煤n momento o patrimonio arqueol贸xico da zona. Imaxinamos que non ti帽an constancia destes xacementos, unha evidencia da desconexi贸n informativa entre os diferentes departamentos da Xunta de Galicia.

O lume danou varias estaci贸ns de petr贸glifos en Villestro / A Rula

O lume danou varias estaci贸ns de petr贸glifos en Villestro / A Rula

Danos da maquinaria

Neste senso, debemos ter en conta que tanto os labores preventivos como os de extinci贸n realizados por este tipo de maquinarias sen control previo destas 谩reas arqueol贸xicas poden causar m谩is danos no patrimonio ca os propios incendios forestais. Por sorte, a m谩quina puido causar maiores danos pois pasou xusto entre as d煤as estaci贸ns m谩is importantes da Devesa da Rula sen tocalas.

Na visita realizada s贸 era visible o ennegrecemento da superficie das laxes as铆 como o queimado de liques e musgos superficiais pero sabemos que as graves alteraci贸ns provocadas pola 鈥渢ermoclastia鈥 soen aparecer despois de certo per铆odo de tempo, polo que ser铆a aconsellable que os t茅cnicos puideran estudar posibles medidas paliativas e analizar a evoluci贸n 贸 longo do tempo das superficies insculturadas.

C贸mpre agradecer a r谩pida actuaci贸n da Direcci贸n Xeral de Patrimonio que onte mesmo enviou un arque贸logo especialista neste eido para avaliar os posibles danos. Varios membros do colectivo amosaron 贸 arque贸logo a zona afectada e recompilou datos para o seu informe. Tam茅n queremos sinalar a conversa que mantivemos co Director Xeral de Montes para comunicarlle os feitos e a s煤a boa predisposici贸n, compromet茅ndose a estudar posibles v铆as para tentar rexenerar e protexer a 谩rea afectada.

Falla de conservaci贸n

O Colectivo leva xa m谩is de dous anos denunciando a falla de conservaci贸n do patrimonio arqueol贸xico desta zona de monte onde a maior铆a das estaci贸ns estaban cubertas pola vexetaci贸n xa que sabiamos que m谩is tarde ou m谩is cedo isto 铆a acontecer.

As medidas preventivas que solicitamos no seu d铆a non foron atendidas nin por parte de Patrimonio, nin moito menos por parte do Concello de Compostela. De feito, levamos agardando dende decembro unha reuni贸n prometida co equipo de goberno municipal para falar sobre este tema.

No seu d铆a o Colectivo dese帽ou unha proposta de traballo que servise para tratar de preservar os xacementos con arte supestre da 谩rea de Compostela. Foi presentada nos Concellos de Teo, Ames e Compostela con boa acollida nos dous primeiros e nula resposta en Santiago. Nos 煤ltimos meses, tanto o Concello de Ames como o Concello de Teo amosaron con feitos a s煤a boa predisposici贸n 谩s medidas solicitadas polo Colectivo.

Petr贸glifos da Pedra da Loba, en Villestro, Santiago, afectados polo lume / A Rula

Petr贸glifos da Pedra da Loba, en Villestro, Santiago, afectados polo lume / A Rula

A posta en valor do petr贸glifo de Monte Castelo en Ames, a denuncia ante as autoridades competentes dos danos polos actos vand谩licos nos petr贸glifos de R铆o Angueira e Outeiro de Corno por parte do equipo de Goberno en Teo, son s贸 pequenas mostras deste cambio positivo de actitude cara o patrimonio arqueol贸xico dos respectivos equipos de Goberno. As limpezas periodicas na contorna dos xacementos, as visitas guiadas organizadas en colaboraci贸n con ambos concellos (Teo e Ames) son outros exemplos da boa sinton铆a que mantemos cos t茅cnicos municipais e concelleiros destas 谩reas, que na medida das s煤as posibilidades ve帽en apostando pola conservaci贸n e valorizaci贸n social deste importante patrimonio cultural.

M谩is implicaci贸n do Concello de Santiago

脡 unha m谩goa que o Concello de Compostela, con m谩is medios e recursos, te帽a esquecido que 鈥渙 patrimonio de Compostela son tam茅n os petr贸glifos descubertos na portela de Villestro鈥 tal como sinalaba o xornal de Compostela Aberta distribu铆do durante a campa帽a electoral de Maio de 2015.

Desco帽ecemos se os efectos do lume ser谩n graves pero podedes imaxinar as facianas dos compo帽entes da Rula durante a visita do luns 贸 contemplar o panorama desolador que ti帽amos diante. Lembrabamos que s贸 hai unhas semanas estivemos cos rapaces do colexio de Roxos visitando a Devesa e d铆as despois convidamos 谩 veci帽anza a unha ruta nocturna para presentar a 煤ltima gran descuberta da zona, a Laxe dos Cortellos 2 ou Pedra da Loba, a primeira gran laxe con motivos naturalistas de Compostela.

Invitamos daquela a varios membros do equipo de goberno de Santiago pero ningu茅n mostrou interese en asistir 谩 ruta. Non obstante, si estivo na visita un dos arque贸logos de Patrimonio da Xunta que por propio interese persoal nos acompa帽ou no percorrido, feito que agradecemos.

Galiza pos煤e a mellor arte rupestre da Idade do Bronce da Pen铆nsula e a comarca de Compostela conta con excepcionais mostras pero os nosos pol铆ticos seguen a darlle as costas. Tr谩tase dun patrimonio moi sensible e exposto a moitos factores que po帽en en perigo a s煤a conservaci贸n, tanto naturais como derivados da mala praxe das actividades humanas.

Dende o Colectivo seguiremos a reclamar medidas preventivas coma a limpeza destas 谩reas arqueol贸xicas para evitar que feitos como este se repitan. O ano pasado o lume afectou os petr贸glifos de Mouromorto, este ano os petr贸glifos da Devesa da Rula. Ata cando teremos que seguir denunciando estes feitos?.

Os danos non te帽en volta atr谩s pero debemos aproveitar para tratar de dese帽ar medidas que freen o deterioro destes bens culturais 煤nicos e realmente protexan esta importante 谩rea arqueol贸xica de Compostela.

M谩is en:聽https://colectivoarula.wordpress.com

Pode que che interese...