fbpx
Indicador do Cami帽o de Inverno / noticiasvaldeorras.com

P贸dese cambiar a traza hist贸rica do Cami帽o de Santiago?

Tempo de lectura: 4 min.

O Cami帽o de Santiago volve estar non centro da pol茅mica. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) v茅n de desestimar os dous recursos contencioso-administrativos que varias entidades do Foro do Cami帽o Primitivo interpuxeron contra a Direcci贸n Xeral de Patrimonio por entender que a delimitaci贸n oficial do Cami帽o Primitivo vulnerou a Lei 3/1996, de Protecci贸n dos Cami帽os de Santiago.

En 2013, sete entidades culturais, sociais e ecoloxistas que forman parte do Foro do Cami帽o (ADEGA, Asociaci贸n Galega dos Cami帽os de Santiago, Lugopatrimonio, Asociaci贸n A Espalladoira, Asoc. De Amigos do Patrimonio de Castroverde, Padroado do Museo Comarcal da Fonsagrada e a Orde das Donas e Cabaleiros do Priorato de Vilar de Donas), reclamaron ante o TSXG a anulaci贸n da delimitaci贸n oficial do Cami帽o Primitivo por terse elaborado en base a criterios fraudulentos e non obxectivos, no canto de teren primado os criterios establecidos na Lei dos Cami帽os de Santiago, como son a autenticidade ou a historicidade da traza hist贸rica das rutas medievais.

Estase entidades entend铆as que esta delimitaci贸n consolidaba os desv铆os por estrada e as apropiaci贸ns irregulares da calzada, coa conseguinte destruci贸n da s煤a paisaxe cultural asociada 谩 v铆a primitiva. As铆 mesmo, o FORO demandaba a correcci贸n da delimitaci贸n en certos treitos concretos con criterios t茅cnicos motivados e onde primaba a protecci贸n do territorio hist贸rico, a s煤a conservaci贸n, rehabilitaci贸n e recuperaci贸n. Ata o momento, a Xunta non ten recuperado nin un s贸 metro dos treitos deturpados da v铆a medieval.

Nun comunicado, denuncian que a resoluci贸n do Tribunal Superior desestima todos os argumentos do FORO e asume, case por completo, o enfoque da Xunta de Galicia sobre a 鈥渞ealidade din谩mica鈥 do Cami帽o e a definici贸n da s煤a traxectoria f铆sica a criterio discrecional do lexislador.

Baleiro legal

O Tribunal considera que, en tanto existe un baleiro legal na Lei de protecci贸n dos Cami帽os de Santiago polo cal non se establece con exactitude os l铆mites dos criterios xur铆dicos a aplicar para a delimitaci贸n das v铆as xacobeas, esta debe realizarse a criterio discrecional do goberno auton贸mico de quenda. 鈥淒este xeito, o TSXG sit煤a o valor cient铆fico da historicidade e autenticidade da ruta xacobea nun nivel igual ou inferior de importancia a outros criterios non obxectivables ou de car谩cter comercial, econ贸mico, tur铆stico ou de interese privado鈥, indican.

Obras realizadas por Turismo de Galicia no Cami帽o de Santiago que, segundo o Foro do Cami帽o, po帽en en perigo os trazados orixinais / Adega

Obras realizadas por Turismo de Galicia no Cami帽o de Santiago que, segundo o Foro do Cami帽o, po帽en en perigo os trazados orixinais / Adega

Por iso, o FORO considera que este fallo 鈥渁senta unha grave xurisprudencia e un perigoso precedente na definici贸n oficial das rutas xacobeas, ao contradicir o postulado fundamental de car谩cter legal鈥 que incide na necesidade de salvagardar o Cami帽o como Ben de Interese Cultural. Entende que isto 茅 o debe facer prevalecer a historicidade e autenticidade das v铆as xacobeas como valores prioritarios na s煤a delimitaci贸n.

Consecuencias

Estas entidades suli帽an que esta sentenza xustifica e promove que o interese hist贸rico dos itinerarios xacobeos 鈥渇ique nun lugar secundario e residual fronte a criterios subxectivos鈥 da administraci贸n ou intereses privados ou particulares que nada te帽en a ver coa historia, cultura ou patrimonio material, inmaterial ou natural dos Cami帽os.

Tam茅n critica que respalde, na pr谩ctica, que o Cami帽o se reconverta 鈥渘un simple roteiro tur铆stico ou deportivo鈥 desvinculado de toda tradici贸n, cun mero obxectivo funcional e irrelevante, 鈥渜ue se pode recrear ao gusto da administraci贸n 谩 que se lle d谩 presunci贸n de veracidade, con total impunidade鈥.

Tam茅n apuntan que deixa sen protecci贸n gran parte dos treitos da traza hist贸rica primitiva 鈥渜ue foron deturpados, alterados ou apropiados nos 煤ltimos anos鈥, e que o TSXG non entrou a valorar, como se desprende da lectura da sentenza.

Ademais, din que a sentenza atrib煤e como aval da delimitaci贸n oficial do Cami帽o Primitivo por parte da Xunta a s煤a posterior proclamaci贸n como Patrimonio Mundial pola UNESCO, sen ter en conta que a administraci贸n auton贸mica nunca informou ao organismo internacional do estado 鈥渟ub judice鈥 no que se atopaba a delimitaci贸n do Cami帽o.

D谩 carta branca aos atentados que tanto particulares como Administraci贸ns exerzan contra a trama f铆sica do Cami帽o e o seu territorio hist贸rico e premia aos asaltantes da v铆a p煤blica, seguindo a inercia administrativa dos 煤ltimos anos鈥, suli帽an.

Distintos cami帽os de Santiago / arquivoltas.com

Distintos cami帽os de Santiago / arquivoltas.com

Tras este fallo, o FORO ter谩 que pagar 3.000 euros de costas. Por iso, e a铆nda cabendo recurso contra esta sentenza perante o Tribunal Supremo ou recurso de reposici贸n no propio TSXG, as entidades recorrentes reenuncian a esta posibilidade debido 谩 carest铆a econ贸mica que ditos recursos supo帽en para estes colectivos sen 谩nimo de lucro.

Fiscal铆a

Con todo, o FORO solicitar谩 a intervenci贸n da Fiscal铆a en materia de protecci贸n do patrimonio cultural dos Cami帽os e presentar谩 denuncia no organismo internacional da UNESCO e no Consello de Europa, recabando ademais a colaboraci贸n das federaci贸ns de asociaci贸ns xacobeas a nivel mundial, do Comit茅 Internacional de Expertos do Cami帽o de Santiago, as铆 como doutras instituci贸ns m谩is pr贸ximas, como a Valedora do Pobo, a Mesa Provincial dos Cami帽os de Santiago, organizaci贸ns pol铆ticas, etc.

Tam茅n iniciar谩 un per铆odo de informaci贸n e divulgaci贸n dirixido ao conxunto da opini贸n p煤blica sobre o cambio de rumbo que est谩 a tomar o fen贸meno xacobeo e as s煤as perspectivas de futuro.

Pode que che interese...