fbpx
Fondos da familia Baltar sobre os anos 1810 e 1820, tras a invasi贸n francesa de Galicia / Xunta

Doan importantes fondos para entender como foi a reconstruci贸n de Galicia logo da invasi贸n francesa

Tempo de lectura: 3 min.

O Arquivo do Reino de Galicia incorpora aos seus fondos documentais cinco libros de actas da Xunta Superior Provincial do Reino de Galicia e da Deputaci贸n Provincial de Galicia, datados entre os anos 1810 e 1820. Os manuscritos foron cedidos pola familia Baltar Tojo e te帽en un gran valor patrimonial para a investigaci贸n hist贸rica dos inicios do s茅culo XIX en Galicia.

De titularidade p煤blica, estes libros de actas das primeiras instituci贸ns liberais de Galicia, permaneceron baixo a custodia da familia Baltar Tojo, de Santiago de Compostela, por herdanza familiar e foron atopados recentemente polo Museo do Pobo Galego, instituci贸n na que est谩 depositada a Biblioteca Baltar desde 2009. Logo da descuberta, o Museo favoreceu a entrega dos libros ao Arquivo do Reino de Galicia, centro que custodia correspondencia, expedientes e contas vinculados coa actividade das xuntas e deputaci贸ns constitu铆das en Galicia durante a Guerra da Independencia e, de forma descontinua, en diferentes per铆odos do das primeiras d茅cadas do XIX.

Deste xeito, con estes documentos da Xunta Superior de Subsidios, Armamento e Defensa do Reino de Galicia 鈥reconstitu铆da a comezos de 1810 tras a sa铆da definitiva do Ex茅rcito franc茅s de Galicia鈥 e da Deputaci贸n Provincial 脷nica de Galicia, 贸rgano que a substitu铆u en marzo de 1813, o arquivo v茅n completar os seus fondos relativos 谩s diversas xuntas e deputaci贸ns de Galicia no primeiro terzo do s茅culo XIX.

Doaz贸n de Mart铆nez Salazar en 1897

Os fondos que xa custodiaba o ARG sobre as diversas xuntas e deputaci贸ns constitu铆das en Galicia durante a Guerra da Independencia foran doados no ano 1897 por Andr茅s Mart铆nez Salazar, o seu director, quen os atopara nun 鈥渁lmac茅n de v铆veres鈥 da r煤a de Panaderas da cidade da Coru帽a, en 1875. Este arquiveiro relata nun artigo publicado no xornal La Voz de Galicia, en 1908, como unha parte da documentaci贸n da primeira Xunta foi levada a Sevilla polo seu secretario, Manuel Acha de Pati帽o, pouco antes da toma da cidade da Coru帽a polos franceses, en 1809, e de al铆 a C谩diz, para rematar, moitos anos despois, logo de numerosas vicisitudes, no Arquivo Hist贸rico Nacional, en Madrid.

Nun acto que contou coa participaci贸n dos irm谩ns Juan Ram贸n, Francisco Javier e Jaime Baltar Tojo, xunto con outros membros da familia; as铆 como da directora do ARG, Carmen Prieto; e do presidente do Padroado do Museo do Pobo Galego, Justo Beramendi, o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, explicou que os documentos tam茅n est谩n accesibles na web de Galiciana, a trav茅s do Arquivo Dixital de Galicia, co fin de favorecer o acceso da cidadan铆a a estes documentos esenciais para o co帽ecemento da guerra da Independencia e da implantaci贸n do r茅xime liberal na nosa terra.

A Biblioteca Baltar

A familia Baltar ten unha destacada e constante presenza nos 谩mbitos cient铆fico e cultural de Galicia desde comezos do XIX. Neste s茅culo destaca a figura de Jos茅 Baltar, farmac茅utico e rexedor da vila de Padr贸n, ao igual que o seu sobri帽o, Jos茅 Baltar. Este 煤ltimo 茅 co帽ecido, ademais, pola s煤a amizade con Manuel Murgu铆a e Rosal铆a de Castro, aos que lles deu apoio material en tempos de enfermidade e penuria.

Dentro das propiedades da Familia ten singular importancia a Biblioteca Baltar, fundada, probablemente, no s茅culo XVIII polos escrib谩ns Lucas Baltar e polo seu fillo Francisco Baltar Mari帽o, pai do mencionado Jos茅 Baltar. A biblioteca, que foi pasando polos descendentes da familia ata chegar 谩 custodia de Ram贸n Baltar Dom铆nguez, eminente cirurxi谩n e intelectual, beneficiouse das achegas de diferentes membros: dos Baltar Abella, dos Baltar Santal贸 e dos Baltar Dom铆nguez, cuxos descendentes a cederon ao Museo do Pobo Galego en maio do ano 2009.

Na parte xeral da biblioteca, que consta de m谩is de 18.000 volumes datados entre os s茅culos XV e XX, ach谩ronse os libros de actas, que se presentan baixo as denominaci贸ns de [Libro de] actas de la Junta Superior Provincial del Reyno de Galicia desde su instalaci贸n en 22 de enero 1810 hasta el 31 de mayo siguiente, [Libro de] actas de la Junta Superior Provincial del Reyno de Galicia desde 1潞 de junio de 1810 hasta 30 de septiembre siguiente, [[Libro de] actas de la Junta Superior Provincial del Reyno de Galicia desde el 1潞 de octubre de 1810 hasta el 26 de abril de 1811, [Libro de] actas de la Junta Superior Provincial del Reyno de Galicia desde el 1 de mayo de 1812 hasta 8 de marzo de 1813 en que ces贸 e acta de instalaci贸n de la Diputaci贸n Provincial de Galicia en 9 de marzo de 1813.

 

Pode que che interese...