fbpx
Castelo de Borneiro, que sera afectado por un parque e贸lico de Gas Natural / GC

Co帽ece os castelos ocultos da Costa da Morte que est谩n en perigo por megaproxectos e贸licos

Tempo de lectura: 4 min.

Queres co帽ecer os castelos ocultos da Costa da Morte?. En toda esta comarca hai moitas estruturas castelarias, a gran maior铆a da 茅poca medieval, a铆nda que moitos delas est谩n en ru铆nas e en perigo ante a construci贸n de varios megaproxectos e贸licos na comarca.

Comeza o noso recorrido en Cabana de Berganti帽os, na parroquia de Canduas. Partimos da Pena do Raposo en direcci贸n ao Pico de Sinde, Monte do Gont贸n, Alto da Fernandi帽a, Pedra da Moa e o Castelo de Borneiro. Pasamos pola igrexa do Lobo, para continuar cara o Castelo Grande e o Castelo Pequeno. Cruzamos o rego do Esmor铆s en direcci贸n ao Castelo do Allo, xa no municipio de Zas e baixar a continuaci贸n cara o Castelo de Muri帽o, a Pedra Ancha e a Pedra Longa.

Castro de Borneiro, en Cabana / Pet贸n do Lobo

Estamos a visitar un 谩rea xeogr谩fica que se atopa sobre todo entre o Roncadoiro e o rego dos Mu铆帽os de Canduas que desemboca na enseada do Lodeiro, preto dos Castros e o rego de Esmor铆s, en Cesullas, co val do Pereiro aos p茅s do Monte de San Lorenzo.

Chama a atenci贸n sobremaneira a cantidade de estruturas castelarias rocheiras que dominan a paisaxe. Desde o Castelo de Borneiro ao Castelo de Muri帽o, sen esquecer os numerosos castelos do municipio lindeiro de Laxe: o Casteli帽o, preto do Castro da Torre, a Torre de Xall贸ns, o Castelo, o Castelo de Sueiro, os Castrall贸ns e as Penelas, 谩 beira do r铆o San Amedio, e por suposto, sen esquecer nunca o Castro de Borneiro, o castro de Sinde, o castro de An贸s, o castro de Corcoesto鈥; e moitos outros que hai no municipio caban茅s.

Mirador de Sinde, Canduas, en Cabana / Pet贸n do Lobo

Dos castros aos castellum e penellas

Coa Idade do Ferro proliferan os castros no noroeste peninsular e hai un auxe dos h谩bitats fortificados. Unha fortificaci贸n que contin煤a despois. A finais do s茅culo IX xa dominan os castellos e as penellas. A penela alude a unha estrutura militar levantada entre e sobre rochas, de menor importancia que os castelos. Na meirande parte dos casos limit谩base a ser un posto militar secundario. As铆 pois, aproveit谩banse os afloramentos gran铆ticos para adosar neles as construci贸ns defensivas.

E tal a riqueza patrimonial desta 谩rea que chama moito a atenci贸n a falla dun estudo minucioso sobre a mesma. Estas estruturas castelarias, a s煤a relaci贸n coa paisaxe e a orograf铆a do terreo no que se ubican e a s煤a proximidade 谩 costa atl谩ntica non 茅 casualidade. Nun contexto no que se xestaba a monarqu铆a feudalizada de control e conquista do territorio nun sentido amplo: pol铆tico, econ贸mico e social, estas estruturas son o s铆mbolo da perda do control do campesi帽ado sobre a terra e o sometemento ao poder feudal.

Castelo Sueiro, en Laxe / Pet贸n do Lobo

Estas estruturas defensivas preto da costa atl谩ntica e cunha clara vocaci贸n de control do territorio datar铆an do s茅culo IX e manter铆an a s煤a importancia ata ben entrado o s茅culo XII 鈥揦III. Algunhas como a Torre da Penela prolongar铆an a s煤a importancia ata o s茅culo XVIII, e outras como a Torre de Corcoesto, caer铆an nas revoltas irmandi帽as no s茅culo XV.

E chegan os mu铆帽os de vento

O que anta帽o era mostra da feudalizaci贸n e do r茅xime se帽orial, arestora 茅 a ubicaci贸n perfecta para os parques e贸licos. Mudan os tempos pero perviven as formas e sobre todo as estruturas de conquista do territorio. As铆 temos o proxecto e贸lico Muri帽os pensado para ubicarse no Castelo Muri帽os e coa seria afecci贸n ao Castelo de Borneiro, a Pedra Ancha e Pedra Longa, e sobre todo 谩 m谩moa do Pico de Sinde, 谩 beira do aeroxenerador M1, un dos catro que pretende instalar Fenosa Wind.

Por outra banda, en Laxe temos o proxecto e贸lico Pena Forcada 鈥揅atasol II que abocar铆a a desaparici贸n do Castelo de Sueiro (solleiro, soleado) ou castelo do Sol ou da Estrela. Aos lados pedras s贸lidas garant铆r铆an a seguridade do castelo (Cal de Moreu). Desde a s煤a ubicaci贸n p贸dese apreciar 谩 redonda unha paisaxe de alto valor est茅tico e paisax铆stico. A praia de Traba, Soesto, lagoa de Traba e a paisaxe protexida 鈥淧enedos de Pasarela- Traba鈥. Ambos os dous parques, tanto o de Canduas como o de Laxe, est谩n a ser promovidos pola empresa Fenosa Wind, quen busca o control e贸lico da zona, pero tamen indirectamente o control do territorio e ga帽ar influencia sobre o mesmo.

Castelo de Muri帽o, en Canduas, Cabana / Pet贸n do Lobo

A sociedade non est谩 a ser consciente do que se est谩 a xogar. Non estudamos as estruturas castelarias do pasado e sost茅n futuro do turismo e do desenvolvemente sostible, pero s铆 as substitu铆mos por aeroxeneradores. Non s贸 est谩 en perigo o rico e variado patrimonio cultural e arqueol贸xico, neste caso da Costa da Morte, na meirande parte sen estudar, sen贸n que a cidadan铆a pode perder o control sobre do territorio e por tanto, sobre a s煤a liberdade e a autonom铆a para decidir sobre o territorio que habita, a paisaxe e a s煤a forma de vida.

No ano europeo do Patrimonio cumprir铆a coidar m谩is o patrimonio local e tomar exemplo de Portugal, quen disp贸n de estudos pormenorizados dos castellos e penellas rocheiras de todo o pa铆s, todos eles como bens catalogados e integrados nunha entorna coidada e paisax铆sticamente ordenada.

Pode que che interese...