fbpx
Vista de Castro Candaz, parcialmente asolagado polas augas do encoiro de Belesar / twitter @KrisPereiras

Existe unha identidade galega “no conf铆n dos verdes castros”?

Tempo de lectura: 3 min.

Que se pode facer para protexer o patrimonio? Segue a ser o patrimonio galego un recurso? Cal 茅 o futuro do noso patrimonio? Estas foron as 煤ltimas preguntas que se intentaron responder no ultimo coloquio do ciclo Nexos, que dende o pasado mes de xaneiro organiza a Cidade da Cultura de Galicia. O ciclo Nexos, que xa vai pola s煤a quinta edici贸n, pretende ser un espazo de reflexi贸n para descifrar as claves e tendencias do hoxe, tratando de “ollar cunha visi贸n panor谩mica” “as fronteiras do co帽ecemento”. Organizado por Marcos Lorenzo, este espazo de reflexi贸n trata, segundo a organizaci贸n, “de ofrecer un petisco cultural para a ma帽谩 dos s谩bados, tratando de arroxar algo de luz sobre temas complexos da nosa cultura.

M谩is nesta ocasi贸n, o pasado s谩bado 24 de marzo ,o patrimonio cultural foi o protagonista, nunha presentaci贸n que non se quedou nin moito menos en aperitivo. A nova entrega deste ciclo, unha das de, se cadra, maior interese para o mundo da historia e da cultura de Galicia, deixou un conxunto de importantes reflexi贸ns sobre por que se est谩 a estragar o noso patrimonio. Pois baixo o t铆tulo No Conf铆n dos verdes castros… o patrimonio e a identidade de n贸s聽o profesor Felipe Criado-Boado聽presentou a visi贸n persoal, como investigador do CSIC, a unha das preguntas m谩is cruciais da cultura de Galicia neste momento.

Porque, tal e como se presentaba no programa “nas 煤ltimas d茅cadas unha serie de pr谩cticas est谩n a ameazar ese tesouro: a construci贸n indiscriminada de obra p煤blica e privada, a expansi贸n forestal, o espolio de obxectos a mans de tramas organizadas… Por outra parte non debemos esquecer que as din谩micas do presente tam茅n crean novos patrimonios que merecen atenci贸n e coidado”. Pero, por que聽este rico patrimonio, herdeiro dun dos territorios europeos m谩is intensamente humanizados na historia, est谩 a ser gravemente ameazado?.

Cartaz promocional da charla / Cidade da Cultura

Identidade e territorio

Segundo聽Criado-Boado as claves para comprender este fen贸meno poden atoparse agochadas nas noci贸ns de identidade e territorio.聽E 茅 que o patrimonio ten que ver ante todo coa identidade, con sobre聽“quen somos n贸s”.聽“O patrimonio 茅 en realidade a nosa propia identidade”, o concepto de pertenza e de identidade grupal. O patrimonio 茅 un mediador do “momento de referencia no que nos movemos”, xa que en Occidente o verbo “ser” 茅 tan destacado e nos fai focalizar o mundo precisamente na noci贸n de quen somos n贸s.

Un paralelismo curioso nos permite entender o problema. Pois nos conxuntos l铆ticos do Barbanza, un dos obxectos de estudo do CSIC, dem贸strase que a ali帽aci贸n determinada das m谩moas serv铆a para referenciar o home no espazo abstracto. Do mesmo xeito o patrimonio actual serve para identificarnos no espazo puro e m谩is para orientarnos no propio tempo. E 茅 precisamente por este concepto de identidade, e porque a identidade non se media igual para todos, polo que o patrimonio se est谩 a perder, xa que en moitas ocasi贸ns un patrimonio declarado 茅 contestado por unha parte da sociedade ou 谩 inversa. Para Criado-Boado 茅, precisamente por isto, polo que se precisa unha intensa funci贸n de mediaci贸n.

Felipe Criado-Boado, 茅 profesor de investigaci贸n do CSIC , director do Instituto de Ciencias do Patrimonio e presidente da Asociaci贸n Europea de Arque贸logos. Membro de diferentes comit茅s e comisi贸ns cient铆ficas internacionais e impartiu aulas en diferentes universidades de Europa e Am茅rica. Os seus 煤ltimos libros 鈥淎rqueol贸gicas. La raz贸n perdida鈥 e 鈥淎tlas Arqueol贸xico da Paisaxe Galega鈥, son xa referentes do noso presente acad茅mico. Xunto con el o artista Carlos Meixide presentou聽鈥淥 fracaso do meu patrimonio鈥, utilizando os bens patrimoniais a xeito de materia prima para o seu singular mon贸logo. Bodegas Mart铆n C贸dax e聽Conservas Antonio P茅rez Lafuente puxeron o punto e final 谩 xornada cuns petiscos.

Felipe Criado-Boado e Marcos Lorenzo durante a ponencia / foto Historia de Galicia

nota: No conf铆n dos verdes castros聽ademais de ser un verso do poema Os Pinos de Eduardo Pondal, foi tam茅n unha moi co帽ecida campa帽a publicitaria do Concello de Cabana de Berganti帽os 谩 comezos do actual s茅culo e un album do grupo de m煤sica tradicional Milladoiro inspirado neste Concello.

 

Pode que che interese...