fbpx
Xavi 茅 un vasco que recreou en Repil a un dos guerrilleiros antifranquistas / Xurxo Salgado

Repil, 1949: Como foi unha das 煤ltimas grandes batallas dos guerrilleiros antifranquistas en Galicia

Tempo de lectura: 3 min.

Repil, lugar de Pobra do Broll贸n, na terra de Lemos. Al铆 tivo lugar en 1949 unha das batallas m谩is importantes da posguerra despois da Guerra Civil. Foi na Casa do Facha, onde se ocultaba toda unha partida de guerrilleiros que foi rodeada por centos de militares e gardas civ铆s. Morreron sete persoas, cinco guerrilleiros e dous veci帽os que os axudaban tal e como relatou noutra reportaxe Historia de Galicia.

Os arque贸logos volver谩n escavar toda a zona para tentar reconstruir a batalla que al铆 tivo lugar un 20 de abril de hai 69 anos. Logo deste suceso traum谩tico para a comunidade a casa foi abandonada e esquecida. Pero Antonio D铆az Amaro, descendente dos propietarios, mantivo viva a memoria do lugar e foi un dos impulsores de que se recuperara a historia da batalla de Repil.

En 2016 o lugar foi recuperado polos arque贸logos cunha perspectiva de Arqueolox铆a do Conflito e cunha finalidade de converter o espazo nun recurso para a Educaci贸n na Paz e na Convivencia. O enclave foi obxecto, ent贸n, de diversos estudos de distintas disciplinas inclu铆ndo dende o baleirado documental de revistas e outros documentos da 茅poca, a entrevista cos veci帽os e descendentes dos protagonistas ou o estudo dos materiais arqueol贸xicos atopados.

Nesta campa帽a, ademais da excavaci贸n en si, incorporar谩nse novos m茅todos como a utilizaci贸n dun gradi贸metro co que se realizar谩 un estudo magn茅tico do subsolo puidendo revelar estruturas non visibles en superficie.

Escavaci贸ns da casa onde tivo lugar a Batalla de Repil na que morreron catro guerrilleiros e tres veci帽os a mans da Garda Civil en 1949 / Xurxo Salgado

Salvada polos brigadistas

O uso do gradi贸metro 茅 id贸neo neste momento xa que o lugar se atopa limpo de vexetaci贸n logo dos devastadores incendios de 2017. Durante a vaga de lumes o inmoble foi cercado polo lume mais salvado polo esforzo dos brigadistas.

Tal como comenta Xurxo Ay谩n, director de intervenci贸n 鈥淪e os incendios foran dous anos antes, a Casa de Repil seguramente ser铆a arrasada, pero no 2017 o lugar xa era un lugar con significado para os mozos brigadistas que participaron na extinci贸n鈥.

Xurxo Ay谩n, o arque贸logo encargado da escavaci贸n da casa de Repil, xunto con Antonio, familiar dos propietarios e o tam茅n arque贸logo Felipe Criado / Xurxo Salgado

Reconstruci贸n da vida dunha parroquia

Ay谩n incide na importancia desta segunda intervenci贸n arqueol贸xica polo deterioro do propio lugar arqueol贸xico e pola curta duraci贸n da primeira campa帽a. A intervenci贸n, que est谩 promovida pola Asociaci贸n de Veci帽os Mar铆a Casta帽a de Cereixa e o Concello da Pobra do Broll贸n est谩 conectada 谩 outra gran aposta arqueol贸xica do territorio: O Castro de San Lourenzo.

鈥淭emos unha visi贸n integral do territorio e da historia鈥 comenta Ay谩n, 鈥淥 que estamos a facer no castro 茅 unha peza m谩is; o que queremos 茅 reconstruir as formas de vida da parroquia de Cereixa: O castro, Mar铆a Casta帽a, a emigraci贸n, a Casa de Repil, etc, todo son pezas do mesmo puzzle鈥.

Realizaci贸n dunha xornada Guerrilleira

Como complemento 谩 campa帽a de escavaci贸n, o pr贸ximo S谩bado 21 organ铆zase unha xornada con charlas e distintas actividades na Pobra do Broll贸n sobre o mundo guerrilleiro en Galicia.

Pode que che interese...