fbpx
Membros de Capit谩n Gosende a car贸n do petr贸glifo do Outeiro Framil (Quireza) / foto Carlos Solla

Atopados novos petroglifos entre eucaliptos e cinzas en Quireza, Cerdedo

Tempo de lectura: 4 min.

Unha semana despois do achado do mehir ou pedrafita en Silleda, o domingo 17 de xu帽o, o colectivo Capit谩n Gosende descubriu un novo gravado rupestre no territorio de Cerdedo, en concreto na parroquia de Quireza. Este petr贸glifo fai o n煤mero 51 na conta da asociaci贸n e debe engadirse aos 39 xa inventariados en Cerdedo e consignados no libro O legado dos homes pequenos. Gravados rupestres de Cerdedo (Morgante, 2017). A piques de esgotarse a primeira edici贸n desta monograf铆a e consider谩ndonos v铆timas honrosas da ingratitude, do desleixo e da tendenciosidade dos mandatarios locais, reafirm谩monos na crenza de que a fusionada autoridade s贸 se mostra h谩bil 谩 hora de servirlles o rancho aos seus electores.

A xornada dominical levounos at茅 as lombas da Laxa Grande (555 m de altitude), predios monteses sitos a po帽ente das aldeas quirez谩s do Outeiro e dos Castros e demarcados polo regueiro de Penices e mais por un afluente do regueiro de Portaquintas (Mapa Topogr谩fico). Despois de investir unhas cantas horas no escrutado infrutuoso daqueles pedregais, decidimos, contra a noiti帽a, emprender o regreso. Na baixada, 谩 altura do Outeiro Framil (top贸nimo por confirmar), interneime nunha chousa plantada de eucalipto. O plant铆o padecera hab铆a pouco os efectos do lume. A pedreira a铆nda conservaba o caracter铆stico tisnado. A arte rupestre plasmada naquelas rochas non sucumbira aos avatares do destino e, nun prurito de transcendencia, reclamou a nosa atenci贸n dende a beira do cami帽o.

Ocupando unha posici贸n central na zarra, os petr贸glifos do Outeiro Framil sit煤anse, en li帽a recta, a uns 60 m cara ao nord茅s dun regato, afluente do regueiro de Penices; a uns 700 m, cara ao sudoeste, do n煤cleo do Outeiro, e a uns 800 m ao noroeste do lugar de Fond贸s.

Membros de Capit谩n Gosende a car贸n do petr贸glifo do Outeiro Framil (Quireza), detalle / foto Carlos Solla

A estaci贸n petrogl铆fica componse de catro paneis. Nas coordenadas 42.566474; -8.447102 (ou 42潞 33鈥 59.3鈥欌 N/8潞 26鈥 49.6鈥欌 W) e a unha altitude de 440 m aprox., local铆zanse tres dos catro paneis inscult贸ricos. O primeiro dos conxuntos descubertos o pasado domingo tallouse na parte superior dun cachote gran铆tico (gran groso) moi desgastado polos axentes erosivos. O cachote, pousado no chan de lousa, ten uns 90 cm de alto. A cara superior presenta unha superficie aproximada de 120 cm2. Os motivos representados son os seguintes: agrupamento e combinaci贸n dunhas 40 covi帽as e 4 c铆rculos. D煤as covi帽as contidas en cadanseu c铆rculo. Elementos rectil铆neos.聽A cara oeste da pedra presenta o gretado caracter铆stico da di谩clase (aspecto escamento).

Na cara sur labrouse unha cruz de termo (cruz arcada con calvario) de 18 cm de alto e 12 cm de envergadura. A presenza do signo cruciforme ratifica que o pedrolo e a s煤a marca non s贸 foron relevantes para a comunidade prehist贸rica que os erixiu (lugar sagrado, fito de deslinde…), sen贸n tam茅n para os pobos que, con posterioridade, habitaron o territorio. Con certeza, os petr贸glifos do Outeiro Framil amolloaron ou seguen amolloando as respectivas propiedades comunais das aldeas do Outeiro (N) e Fond贸s (S); abof茅, nos nosos d铆as, s茅guense considerando punto de referencia.

Membros de Capit谩n Gosende a car贸n do petr贸glifo do Outeiro Framil (Quireza) / foto Carlos Solla

Cara ao leste, ao p茅 do primeiro cachote, case a car贸n do chan, at贸pase o segundo (pedra de gran groso). A superficie 煤til do panel 茅 duns 160 cm2 (superficie vis铆bel). Nel grav谩ronse unhas 20 covi帽as e 3 elementos circulares. Perto do segundo cachote, sempre cara ao leste, atopouse o terceiro (pedra de gran groso), tam茅n a car贸n do chan. Superficie vis铆bel: uns 50 cm2. Nel risc谩ronse 5 covi帽as. O grao de desgaste dos soportes fai que, na actualidade, s贸 poidamos describir os vestixios da arte orixinal.

Finalmente, a escasos metros cara ao oeste, na cimeira do outarelo, nunha laxa lu铆da e reboronda que orienta a s煤a pendente cara ao leste (uns 50 m2 de superficie), a compa帽eira Maite Ar茅n atopou o cuarto panel (coordenadas: 4.2566535; -8.447362; alt. 440 m aprox.). O conxunto componse dunhas 15 covi帽as e 4 c铆rculos (3 covi帽as contidas en cadanseu c铆rculo). 2 elementos curvil铆neos. A luz do solpor corroborou que, xacando, aqueles lenzos p茅treos luciron ateigados de gravados.

A natureza branda deste granito, os recorrentes incendios forestais e a pertinaz raizame dos eucaliptos aceleran a desaparici贸n desta nosa herdanza de hai 4.500 anos. Cando menos, c贸mpre pinchar os eucaliptos dos arredores do xacemento e libralo da frouma e do chamizo. Hai uns meses, a escasa distancia do sitio arqueol贸xico, unha padexadora abriu unha fonda e ancha devasa para evitar que unha queima incontrolada acabase afectando o eucaliptar. Que ben vir铆a un cortalume de frondosas. A xesti贸n do noso monte 茅 paradigma do noso desgoberno.

Capit谩n Gosende informou da descuberta do cuadrax茅simo petr贸glifo en Cerdedo.

Pedrafita da Bighoia (Outeiro-Codeseda), atopada tam茅n por Capitan Gosende / foto Carlos Solla

Calros Solla

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...