fbpx
Recreaci贸n dunha batalla entre romanos e britanos / arrecaballo.es

Existiu unha romanizaci贸n efectiva da antigua poboaci贸n galaica?

Tempo de lectura: 4 min.

Unha investigaci贸n da USC analiza a evoluci贸n da relixi贸n e da mentalidade dende a Idade de Ferro ata a tardoantig眉idade

A finais da Idade do Bronce, os habitantes da antiga Galicia comezaron a asentarse nos castros e, na transici贸n cara a Idade de Ferro, era habitual un modo de vida m谩is sedentario. Estes cambios foron constru铆ndo unha espiritualidade na que o interior dos propios castros era considerado como un espazo sagrado, un lugar de vivos. Nas comunidades galaicas, exist铆an divinidades heterox茅neas e propias de cada asentamento, a铆nda que tam茅n se rexistran deidades com煤ns en diferentes castros.

Os romanos, ao conquistar Galicia, impuxeron costumes e crenzas que seguen presentes hoxe en d铆a. A cultura dos habitantes do noroeste peninsular foi perd茅ndose ante o poder de Roma, pero a铆nda quedan mostras desas comunidades hoxe en d铆a. A evoluci贸n da relixi贸n e da mentalidade foi analizada por Aitor Fre谩n Campo na tese de doutoramento desenvolvida baixo o t铆tulo 聽鈥楶ersistencia e evoluci贸n da relixiosidade e das mentalidades do noroeste peninsular dende a Idade de Ferro ata a tardoantig眉idade鈥, que v茅n de presentar na Facultade de Xeograf铆a e Historia.

Ocaso castrexo, de 脫scar Doral, fotograf铆a ga帽adora do IV Concurso de Fotograf铆a das Reservas da Biosfera / Deputaci贸n de Lugo

A tese c茅ntrase no estudo dos elementos m谩is destacados do pensamento simb贸lico de calquera cultura e comunidade: a ocupaci贸n do espazo e as s煤as consecuencias simb贸licas, a morte e o 谩mbito funerario, a ritualidade, os espazos sagrados, o sacerdocio e as divindades. Ademais, anal铆zanse outros aspectos de interese como a incidencia da introduci贸n da escritura por parte das comunidades 谩grafas galaicas e a repercusi贸n da interacci贸n con cultos orientais de orixe fenicio-p煤nica, exipcia, minorasi谩tica, irania e, por suposto, hebrea, ao indagar sobre os elementos e as caracter铆sticas que definiron a cristianizaci贸n de Gallaecia.

As sociedades galaicas da Idade do Ferro non rend铆an culto ao corpo f铆sico do defunto e a morte era considerada un elemento m谩is simb贸lico que material. Aitor Fre谩n descubriu que era habitual a incineraci贸n acompa帽ada de celebraci贸ns comunitarias como banquetes, e un posterior dep贸sito dos restos da cremaci贸n en cursos de auga 鈥渃omo unha forma de reproducir o tr谩nsito a un M谩is Al谩 en clave oce谩nica鈥, explica o doutor. Os mortos, como elementos materiais, desaparec铆an do mundo dos vivos a trav茅s dun desprazamento, no que a auga era o elemento condutor ao outro mundo.

Imaxe do Muro de Medeiros. Recreaci贸n de Manuel Cr谩neo / murodemedeiros.net

Comeza a romanizaci贸n

Na tese de doutoramento dirixida por Ana Mar铆a Su谩rez Pi帽eiro, Aitor Fre谩n descobre que, unha vez a antiga Galicia 茅 conquistada polos romanos, toda a realidade anterior 茅 redefinida, incorporando as铆 novos elementos e manifestaci贸ns externas. Os habitantes da Gallaecia romana, na s煤a aspiraci贸n de converterse en cidad谩ns romanos, est谩n obrigados a participar en cultos imperiais nos que se busca o beneficio de deuses desco帽ecidos para eles, no marco dun proceso de asimilaci贸n do polite铆smo romano.

Roma quer铆a difundir por todo o territorio unha cultura e un estilo de vida no que a adopci贸n de comportamentos e compo帽entes da relixi贸n romana resultaba fundamental dado a natureza c铆vica da mesma e a imposibilidade de disociar elementos relixiosos de actos pol铆ticos, sociais ou mesmo econ贸micos.

Ilustraci贸n de saqueadores de m谩moas na procura do famoso tesouro oculta por unha moura en forma de serpe / Gillermo de la Pe帽a

Rituais funerarios

A influencia romana tam茅n cambia os rituais funerarios e, baixo o dominio do imperio, a morte adquirir谩 materialidade. Os cad谩veres enterr谩banse nas v铆as que daban acceso 谩s cidades e os vivos acud铆an ao sepulcro para honrar a s煤a memoria. Este legado contin煤a hoxe en d铆a, xunto coa construci贸n de sepulcros en monumentos p茅treos e a importancia das inscrici贸ns na pedra. Estes costumes est谩n vinculados a unha escatolox铆a procedente da mitolox铆a grega, a铆nda que adaptaba ao pensamento simb贸lico romano.

Todos estes cambios, nos que os habitantes de Gallaecia asumen as crenzas romanas, aparecen dende os momentos iniciais da conquista e a aparici贸n de n煤cleos urbanos como Braga, Lugo ou Astorga.

A chegada do cristianismo transformou a relixi贸n nun axente activo que contrastaba coa actitude pasiva dos cultos co帽ecidos ata o momento. O proceso de materializaci贸n, que comezou nos rituais funerarios coa chegada da romanizaci贸n, colleu forza coa chegada do cristianismo e a s煤a preferencia pola inhumaci贸n.

O tribunal encargado de avaliar a tese de doutoramento presentada por Aitor Fre谩n estivo presidido polo catedr谩tico Francisco Javier Fern谩ndez Nieto. Os profesores Jos茅 Carlos Bermejo Barrera e Mar铆a Cruz Gonz谩lez Rodr铆guez completaron o xurado. O autor da tese de doutoramento obtivo a m谩xima cualificaci贸n de sobresa铆nte cum laude.

Pode que che interese...