fbpx
Membros de Capit谩n Gosende co petr贸glifo atopado no Castro do Cabo / Capit谩n Gosende

Atopado o primeiro petr贸glifo do Castro

Tempo de lectura: 3 min.

Na xornada do 13 de xaneiro, os exploradores do Capit谩n Gosende despraz谩monos at茅 a parroquia cerdedense de Castro cun vello obxectivo: anotar un gravado rupestre 谩 listaxe de recursos patrimoniais desta fregues铆a. Como poden imaxinar, esta misi贸n non se pod铆a levar a cabo por control remoto, as铆 que, ben guiados por Eva (veci帽a de Castro), os voluntarios Maite, Anjo, Alicia e o escrib谩n non tiveron outra que botarse ao monte.

Agardemos que alg煤n d铆a, cando neste territorio rexa o sentido com煤n, se decaten do entusiasmo desinteresado co que realizamos este labor de busca e se valore e protexa o froito colleitado ao longo dos anos. As nosas excursi贸ns te帽en revelado na bisbarra de Montes unha rica e variada mostra de arte prehist贸rica. N贸s anot谩monos a descuberta, o monte ten dono, mais a enigm谩tica simbolox铆a plasmada nos lenzos de pedra 茅 herdanza da galeguidade. 4.500 anos nos contemplan.

Esperemos que non tardando, cando neste territorio gobernen a raz贸n e o coraz贸n e non as tripas, poidamos vadiar polo monte sen o sobresalto das escopetas e sen a n谩usea da morte in煤til. Dixo Bismarck ao respecto: 鈥淓n ningures se mente tanto como despois da cazar铆a e antes das elecci贸ns鈥. En Cerdedo, a铆nda m谩is, despois. Os Gosende andan ceibos por Cerdedo e non hai veda que os atalle. Bismarck tam茅n dixo: 鈥淎 liberdade 茅 un luxo que non todos poden permitirse鈥. 聽聽聽

Segundo lemos no libro O legado dos homes pequenos. Gravados rupestres de Cerdedo (2017), a tropa dos Gosende localizara petr贸glifos en cinco das oito parroquias de Cerdedo. S贸 Castro, Parada e Folgoso figuraban co cadro de marcas a cero. Dende o pasado domingo, Castro suma o seu primeiro gravado rupestre. Moita 茅 a nosa ledicia.

A orixe do Castro

O top贸nimo 鈥淐astro鈥 (Castro do Medio e Castro do Cabo) alude 谩 medela de Castrodiz que se ergue maxestosa ao sueste das devanditas aldeas. No coto, que supera os 630 m de altitude, os s茅culos soterraron un xacemento arqueol贸xico da Idade do Ferro. Castro do Medio foi berce do ilustre Xos茅 Roxelio Otero Espasand铆n (1900-1987), mestre e poeta republicano que, na s煤a mocidade, nos precedeu na procura do tesouro ancestral: 鈥淐astrodiz, rexo castro de celtas en terras de Cerdedo鈥. Sabedor do noso achado, dende o seu 鈥渕etro e medio de chan鈥 do Campo das Laudas (As Raposeiras-Meilide), Otero Espasand铆n f铆xonos o sinal da vitoria.

Panel 2 do gravado de Castro do Cabo, en Cerdedo / Capit谩n Gosende

Identificado co nome provisional de 鈥減etr贸glifo de Castro do Cabo鈥 (coordenadas.- X: 546.523; Y: 4.711.248; alt. 415 m), a inscultura sit煤ase a uns 350 m ao sudoeste do dito lugar; a uns 300 m, a po帽ente, da estrada xeral (PO-7103); a pouco m谩is de 300 m, ao norte, dunha corrente de auga, tributaria do r铆o de Quireza, denominada regueiro da Fonte da Crica; a uns 900 m, ao noroeste, da intersecci贸n dos lindes parroquiais de Pedre e Figueiroa; e a uns 650 m, ao sueste, da estrema con Quireza.

O petr贸glifo enfeita unha peneda gran铆tica (pedra de gran groso), aflorada no coto dun outarelo. O pedregal oc煤ltase no seo dunha descoidada repoboaci贸n de eucalipto. Os fragueiros presentan os trazos erosivos caracter铆sticos da meteorizaci贸n f铆sica: diaclasas e roturas no plano horizontal e vertical. Tam茅n se advirten as pegadas de antigos labores extractivos (canteira). O art铆fice (masculino ou feminino; singular ou plural) dos gravados rupestres escolleu as superficies menos rugosas do rochedo, combinando sabiamente a plasticidade das s煤as composici贸ns coas rega帽as naturais da pedra.

Descripci贸n

O petr贸glifo de Castro do Cabo componse, a primeira vista, dunhas 50 concavidades, distribu铆das, cando menos, en 5 paneis. Os paneis disp贸帽ense a distintos niveis. De oeste a leste:

Panel 1: agrupamento circular de 9 ou 10 covi帽as de tama帽o pequeno (de 4 a 2鈥5 cm de di谩metro).

Panel 2: a distintos niveis agr煤panse 2, 11 e 3 covi帽as; outras 2 covi帽as illadas. Total: 18 concavidades. O seu tama帽o vai dos 7 aos 2鈥5 cm de di谩metro.

Panel 3 (nivel superior): na parte superior da pedra cimeira risc谩ronse 5 covi帽as. O seu tama帽o vai dos 11 aos 3 cm de di谩metro.

Panel 4: aproveitando a pendente da laxe, tall谩ronse 13 covi帽as. 3 das covi帽as 煤nense a trav茅s dunha canle desaugadoiro. 1 covi帽a proveuse dunha canle semellante. O tama帽o das concavidades vai dos 10 aos 3鈥5 cm de di谩metro.

Panel 5: 3 covi帽as. 2 das covi帽as 煤nense por unha canle. O seu tama帽o vai dos 5 aos 3 cm de di谩metro.

Co descubrimento do petr贸glifo de Castro do Cabo, o territorio de Cerdedo acada a cifra de 48 gravados rupestres (7 m谩is ca os consignados no traballo de 2017). O colectivo Capit谩n Gosende acumula 56 petr贸glifos no seu saco sen fondo. A mi帽a conta persoal ascende a 43. N贸s ao noso que, a铆nda que non o crean, 茅 o de todos.

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...