fbpx
Membros do Capit谩n Gosende a car贸n do petr贸glifo de Ricovanca, en Beariz

Novos achados na terra do home que se deitaba na cama, pousaba a cabeza en Ourense e os p茅s, en Pontevedra

Tempo de lectura: 3 min.

O domingo 17, a tropa do Capit谩n Gosende decidiu perderse polos ermos montuosos que se estenden ao nacente (e na nacente) do r铆o Verdugo. A po帽ente, dexergabamos a cara B do monte do Seixo, a cara oculta. Cuesti贸n de perspectiva, para os de Cerdedo, a cara vista do Seixo ten a Laxamoura no medio da testa.

A media tarde, mentres atravesabamos o espor贸n que a silueta do concello ourens谩n de Beariz brande entre os concellos pontevedreses de Forcarei (N) e A Lama (S) (v茅xase o Topogr谩fico), a compa帽eira Alicia Garrido botaba para o fardel das descubertas outro gravado rupestre. A talla prehist贸rica distrib煤ese a distintos niveis nun rochedo metam贸rfico aflorado na lomba leste do monti帽o que afasta os poboados de Ricovanca, Adri谩n ou Ratel dos de Framia, Correa ou Doade (todos pertencentes 谩 parroquia de Xirazga). O top贸nimo 鈥淎dri谩n鈥 non figura no Nomencl谩tor. Neste recurso, ning煤n 鈥淗adri谩n鈥 ou 鈥淎dr谩n鈥 se rexistran para Beariz.

A铆nda que o lugar de Ratel se adscribe 谩 parroquia de Presqueiras (Santa Mari帽a), 茅 detalle curioso que a fronteira interparroquial, interprovincial e entre concellos atravese polo medio do casar铆o e mesmo deixe unha vivenda aos ventos de ambas as d煤as xurisdici贸ns. A lenda do xigante nomeado 鈥渙 home da leghua鈥 que recoll铆n, xacando, en Ratel, e que inclu铆n nas do monte do Seixo, ten a s煤a orixe nesta peculiaridade: 鈥淓ra un home tan ghrande, tan ghrande, tan ghrande que cando se deitaba na cama, pousaba a cabeza en Ourense e os p茅s, en Pontevedra鈥.

Lendas 谩 parte, dende aquel intre gozoso, o patrimonio de Beariz v铆ase arrequecido cun novo sitio arqueol贸xico. Agardamos que para os naturais sexa motivo de ledicia. Para n贸s foino, pero, de boas intenci贸ns est谩 o inferno cheo.

Petr贸glifo de Ricovanca, e Beariz / Capit谩n Gosende

Petr贸glifo de Ricovanca

Decidimos denominar o achado 鈥減etr贸glifo de Ricovanca鈥, por mor da proximidade co devandito lugar. A inscultura local铆zase a uns 500 m, en li帽a recta e cara ao sueste, de Ricovanca (Xirazga-concello de Beariz); a uns 925 m, cara ao sueste, da aldea de Ratel (Presqueiras (Sta. Mari帽a)-concello de Forcarei), e a uns 1.300 m, cara ao nord茅s, da aldea da Barcia (A Barcia do Seixo-concello da Lama). As铆 mesmo, sit煤ase nas proximidades do trazado dun ant铆quisimo cami帽o 鈥渧reeiro鈥, itinerario de arrieiros, amolloado de milladoiros.

  1. Caridad Arias (2003) deriva 鈥淩icobanca鈥 de *Rico-banica, procedendo o segundo elemento do nome celta Ban(n)io. Eu atr茅vome a dicir que o top贸nimo pode ser xunci贸n de 鈥渞铆o鈥 e 鈥渃aivanca鈥 ou 鈥渃avanca鈥 (ant. 鈥渃aveanca鈥), facendo referencia 谩 depresi贸n pola que discorre o Verdugo (non Verduxo), a corrente fluvial que, con berce na aba leste do monte do Seixo, emboca na r铆a de Vigo.

O petr贸glifo de Ricovanca (coordenadas.- X: 553.813; Y: 4.702.696; alt. 790 m) componse, a primeira vista, dunhas 27 covi帽as. A crista de xisto que soporta a inscultura presenta unha orientaci贸n N-S e unha superficie vis铆bel duns 45 m2 (colonizada por toxo, carrasco, carqueixa e herb谩ceas). O di谩metro das concavidades vai dende os 4 cm at茅 os 13 cm. A m谩xima concentraci贸n de fossettes d谩se na secci贸n sur (18 concavidades; unha covi帽a con desaugadoiro): xa agrupadas, xa ali帽adas ou illadas. Na secci贸n media apreciamos 7 covi帽as, labradas na parte m谩is elevada do afloramento. Na secci贸n norte distinguimos 2 covi帽as tanxentes.

A estaci贸n petrogl铆fica sit煤ase a uns 20 m, cara ao norte, dunha pista forestal, entre unha repoboaci贸n rara de pi帽eiros acabada de rozar (xa que logo, prudencia). Dende o sitio arqueol贸xico av铆stase cara ao sur, nun primeiro termo, o aer贸dromo de Cernedo e, ao lonxe, o curucho de Pena Corneira.

Co gravado rupestre de Ricovanca, o colectivo Capit谩n Gosende anota na s煤a conta o petr贸glifo n煤mero 60 e estende a s煤a 谩rea de busca.

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...