fbpx
Membros de Capit谩n Gosende a car贸n do petr贸glifo do Recosto II, en Xirazga ( Beariz) / Cap矛t谩n Gosende

Atopan motivos cruciformes, antromoformos e idoliformes nun petr贸glifo en Beariz

Tempo de lectura: 3 min.

O domingo 21 de xu帽o, os do Capit谩n Gosende escollemos o monte de a po帽ente de Xirasga para proseguir o noso labor de exploraci贸n nesta parroquia. No fardel das descubertas gardamos a bo recado os petroglifos de Ricovanca I, II e III, o petr贸glifo da Correa, o petr贸glifo do Recosto, o petr贸glifo da Regata de Arriba e os petr贸glifos do Outeiro da Carqueixa I, II e III. Non esquecemos a pedrafita nomeada 鈥減edra de Xan Xil鈥 e outras moitas curiosidades das que se foron dando raz贸n ao longo destes meses. Contra a tardi帽a, arrostrando o recalmo con br铆o, a esculca minuciosa viuse recompensada.

A uns 500 m cara ao oeste do lugar de Framia, augas vertentes ao regueiro do Insueiro, e a uns 430 m cara ao sueste do petr贸glifo do Recosto I (descuberto o pasado 12 de maio), sobrancea un afloramento metam贸rfico cristado cuxa face leste foi profusamente riscada. O carrelo de lousa arrod茅ase de monte baixo (carqueixa, toxo, carrasco…). Pola redonda espar茅xense os grobos de labores mineiros abandonados. A proximidade espacial e tem谩tica co gravado do Recosto, motivounos a denominar este novo achado: 鈥減etr贸glifo do Recosto II鈥.

Neste contexto litol贸xico, a parte superior dos afloramentos rochosos adoita presentar, por mor da erosi贸n, grandes irregularidades e desniveis, polo que, a falta de amplos soportes lisos e horizontais, os talladores prehist贸ricos escolleron paneis verticais para realizar as s煤as insculturas. Na zona, o petr贸glifo da Laxa das Buratas (Alfons铆n-Presqueiras-Forcarei), o petr贸glifo do Recosto I e o petr贸glifo do Recosto II (o que nos ocupa) son, pois, exemplos de gravados rupestres de panel vertical. Ademais, no tocante aos motivos representados, os devanditos petr贸glifos adscr铆bense 谩 mesma tipolox铆a: cruciformes, antropomorfos, idoliformes…

Con forma de front贸n cl谩sico, a rocha que soporta a inscultura ten uns 2 m de altura e uns 6 m de anchura na base (uns 6 m2 de superficie). 脡rguese sobre unha plataforma banzada de 1 m de alto. O petr贸glifo do Recosto II (coordenadas.- X: 554.763; Y: 4.703.320; alt. 743 m) componse duns 37 cruciformes, antropomorfos e/ou idoliformes semellantes aos descritos para o Recosto I e Laxa das Buratas (sito a pouco m谩is de 3 km cara ao norte). Na Laxa das Buratas (Alfons铆n-Presqueiras) e no Recosto II, as escenas ori茅ntanse cara 谩s aldeas (cara ao nacente). Pola contra no Recosto I, quizais polas prestaci贸ns do soporte, a escena est谩 orientada cara a po帽ente.

O petr贸glifo do Recosto II componse duns 37 elementos. A meirande parte das figuras representadas no Recosto II ocupan, en horizontal, o espazo central do front贸n (31 elementos). 4 elementos foron riscados na parte superior e 2 elementos local铆zanse na plataforma.

No mes de maio, cando batemos co gravado rupestre do Recosto I (Framia-Xirasga), anotamos para a s煤a descrici贸n uns 16 cruciformes-antropomorfos (amais doutros moitos elementos). En 2013, cando localizamos o gravado rupestre da Laxa das Buratas (Alfos铆n-Presqueiras), que levaba m谩is setenta anos perdido, describimos un panel no que se riscaran uns 20 elementos 鈥渃ruciformes e rectil铆neos鈥. Bouza Brey, que o visitou en 1940, dedicoulle o artigo 鈥淚nsculturas cruciformes en Presqueiras鈥 (Bolet铆n de la Comisi贸n Provincial de Monumentos Hist贸ricos y Art铆sticos de Ourense, n潞 250). O pol铆grafo ponteare谩n salientaba: pertenecer铆a nuestra inscultura, cronol贸gicamente, al grupo m谩s antiguo de los se帽alados por Obermaier, atribu铆do al eneol铆tico o principio del Bronce. Respecto a su interpretaci贸n, es de aplicaci贸n a nuestro grabado la general opini贸n que considera a los cruciformes como esquemas de la figura humana, incluyendo, por tanto, en la composici贸n que nos ocupa tantas representaciones humanas como cruces hemos advertido.

Os cruciformes-antromoformos-idoliformes da Laxa das Buratas son, en xeral, de maior tama帽o ca os representados no Recosto I e II, pero, tanto polos motivos representados como pola s煤a disposici贸n, son testemu帽o dunha escola ou estilo propios dos pobos que hai m谩is de 4.000 anos se instalaron nestes vales metam贸rficos da Dorsal Galega.聽

Coa descuberta do petr贸glifo do Recosto II, o colectivo Capit谩n Gosende deixa en 68 a s煤a marca de achados na comarca de Montes. O petr贸glifo do Recosto 茅 a d茅cima inscultura descuberta na parroquia de Xirasga. No val de Xirasga, o front贸n do Recosto II xa rivaliza co campanario do San Salvador.

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...