fbpx
O apalpador versus Papa No毛l

Por que hai quen non acepta o Apalpador e o Pandigueiro no Nadal de Galicia?

Tempo de lectura: 2 min.

A socializaci贸n do聽Apalpador聽como personaxe do Nadal vinculado aos nenos sup贸n a recuperaci贸n dunha figura que s贸 sobreviv铆a con certa folgura na parte oriental de Galicia. Logo dunha serie de traballos de investigaci贸n, esta figura m铆tica vai collendo corpo pouco a pouco fronte as figuras de Reis Magos ou Pap谩 Noel, vinculadas uns 谩 relixi贸n e o outro 谩 parte do Nadal m谩is comercial. 脡 por iso que algunhas voces desde o mundo da educaci贸n, a antropolox铆a e a cultura, consideran o personaxe do Apalpador como unha opci贸n que se aparta das outras d煤as, creando un novo espazo para os m谩is pequenos.

Con todo, hai partes da sociedade galega, e tam茅n desde alg煤ns partidos pol铆ticos, que non aceptan a introduci贸n do Apalpador ou Pandigueiro no Nadal de Galicia. Estes d铆as est谩 tendo lugar un interesante debate nos comentarios do xornal Galicia Confidencial sobre os defensores e detractores desta persoaxe.

A pol茅mica sobre esta figura do Nadal apareceu cando alg煤ns sectores pol铆ticos e sociais, consideraron que era unha copia do Olentzero vasco. Tam茅n se apuntaron cr铆ticas desde o galeguismo, pois ao non estar mencionado pola Xeraci贸n N贸s, a s煤a existencia era dubidosa. As persoas que traballan sobre a figura do Apalpador, defenden o seu labor cient铆fico

As orixes

Pero, como xorde a recuperaci贸n desta tradici贸n?. A Asociaci贸n cultural Gentalha do Pichel聽recolleu unha conversa con聽Jos茅 L么pez,聽antrop贸logo galego que deu co personaxe do Apalpador nunha visita ao Courel, de onde era a s煤a parella. Despois de escoitar nunha casa a unha muller chamada Amadora do Galego que 鈥渉ai que preparar as cousas para o Apalpador鈥澛L么pez comezou a recopilar cantigas sobre este ser que viv铆a nas devesas, contrastando e recompilando a memoria oral que a铆nda quedaba sobre este personaxe.

Logo da publicaci贸n dun聽artigo de L么pez no Portal Galego da Lingua聽sobre as s煤as pescudas no Courel, a asociaci贸n de Santiago de Compostela Gentalha do Pichel comezou a popularizar o Apalpador. 鈥淒o que foi unha investigaci贸n antropol贸xica ao que 茅 hoxe en d铆a,聽o que considero m谩is importante 茅 ese momento en que planifica a acci贸n de socializar o Apalpador鈥聽di o autor Sechu Sende.

Precisamente, persoas vinculadas 谩 Gentalha do Pichel comezaron a gravar a xente maior nas zonas onde a铆nda quedaba memoria do Apalpador. O obxectivo era聽dar credibilidade a este ser mitol贸xico. 鈥淨uer铆a mostrarse que era unha presenza viva鈥 di Sechu Sende.

A recollida de testemu帽as en vivo, gravalas para demostrar que era un mito real, non inventado, serviu tam茅n para recuperar cantigas sobre o personaxe e co帽ecer que o regalo de Nadal para os nenos e nenas eran casta帽as, ning煤n outro presente.

O que tam茅n se considera importante, 茅 transmitir 谩s novas xeraci贸ns que a socieadade agraria celebraba a chegada do solsticio de inverno, tal e como se recuperan outras celebraci贸ns que se como 茅 o sama铆n, o solsticio de ver谩n. 鈥Tal vez o m谩is importante 茅 que se fai sen apoio institucional,聽desde abaixo, desde un movemento social, coincidimos cunha serie de valores do Nadal que representa o Apalpador鈥 declara Sende. M谩is informaci贸n no Galicia Confidencial.

 

Pode que che interese...