fbpx
Petr贸glifo da Coutada (Augasantas) / foto Capitan Gosende

Excepcional achado nun valado de Cotobade

Tempo de lectura: 4 min.

O d铆a 13 de xullo, 贸 correo de Capit谩n Gosende chegou a noticia dun gravado rupestre in茅dito en terras de Cotobade. O noso informante, Pedro Eiras Ad谩n, veci帽o da parroquia cotobadesa de Augasantas, pu帽a no noso co帽ecemento a localizaci贸n do petr贸glifo e engad铆a, moi amabelmente, unhas fotograf铆as do mesmo. Amais, salientaba que a铆nda ningu茅n se ocupara do seu estudo ou documentaci贸n. Dende o primeiro instante, a inscultura cativounos polo seu feit铆o e circunstancia.

Pedro Eiras reside na aldea da Coutada e, segundo a conversa mantida por tel茅fono, o gravado situ谩base perto da s煤a casa. Ao d铆a seguinte, pola fresca, reprogramando os nosos quefaceres matinais, membros do colectivo Capit谩n Gosende dirix铆monos 谩 procura do tesouro.

Petr贸glifo da Coutada (Augasantas) / foto Capitan Gosende

Chegamos 谩 Coutada a iso das 11 horas. Pedro Eiras agardaba por n贸s no sitio convindo. Tras as presentaci贸ns, apenas demos catro pasos do lugar onde estacionaramos os veh铆culos, cando, nun cachote do valo que choe as chamadas Veighas da Porta, advertimos a presenza dunhas magn铆ficas combinaci贸ns circulares. 鈥淰eighas da Porta鈥 pareceunos un top贸nimo com煤n e pouco esclarecedor, polo que decidimos nomear o ach谩dego 鈥減etr贸glifo da Coutada鈥 (coordenadas.- X: 543.770; Y: 4.697.972; alt. 470 m).

O gravado rupestre tallouse en orixe nunha rocha gran铆tica (gran groso) que ou ben afloraba nas inmediaci贸ns do casar铆o ou ben, non moito m谩is lonxe, nas lombas pedrosas do monte da Coutada que se ergue a po帽ente da aldea. En 茅poca non precisada, a laxa foi obxecto de racha e os fragmentos extra铆dos empreg谩ronse como material de construci贸n dun valado tradicional. O cachote que conserva a inscultura pos煤e unha altura m谩xima de 1 m, unha lonxitude m谩xima de 1鈥15 m e un fondo m谩ximo de 53 cm, situ谩ndose no alicerzado da murada. Escusamos dicir que a face insculpida do cachote se orientou cara ao cami帽o (desco帽ecemos se intencionadamente), obrig谩ndonos a contemplar o petr贸glifo en vertical.

Petr贸glifo da Coutada (Augasantas) / foto Capitan Gosende

Un valado con m谩is dun s茅culo

A se帽ora Idelina Insuela, muller nonaxenaria, refire que o muro 茅 anterior a ela, pois o lembra de sempre, 鈥渢al cal est谩 hoxe鈥. Precisa, non obstante, que antigamente a anchura do cami帽o era menor: 鈥渁penas coll铆a un carro鈥. Denantes, este vieiro flanque谩base por muros de pedra. Antano e hogano, o carreiro 茅 un ramal da estrada que atravesa (N-S) o poboado da Coutada e, asemade, a v铆a de acceso ao casal e 谩 faldra sur do monte comunal.

O testemu帽o da se帽ora Idelina deixaba translucir que, amais do asfalto que cobre o empedrado do cami帽o, os cachotes da secci贸n do muro onde se atopa o petr贸glifo foron desprazados co adaxo de ga帽ar largura. Entre o muro e o carreiro peado abriuse unha gabia pola que discorre a auga que reverte da fonte p煤blica. A parte inferior do gravado rupestre fica por debaixo do empedrado da gavia e, xa que logo, por debaixo do nivel da auga.

D煤as combinaci贸ns circulares aliadas tipo “casta帽ola”聽

O petr贸glifo da Coutada (ou o fragmento conservado) componse de d煤as combinaci贸ns circulares aliadas (tipo 鈥渃asta帽ola鈥). As dimensi贸ns do binomio acadan os 80 cm de longo, os 70 cm de largo e os 86 cm de diagonal. A matriz desprega 8 c铆rculos conc茅ntricos con covi帽a central. Contados do centro 谩 periferia da figura, o segundo c铆rculo conc茅ntrico non pecha, sen贸n que prolonga dous raios que serven de gu铆as 谩 figura anexa, a cal desprega 6 trazos circulares conc茅ntricos sobre o raio superior e 5 trazos circulares conc茅ntricos entre o raio superior e o inferior. O raio superior ten unha lonxitude de 46 cm.

Petr贸glifo da Coutada (Augasantas) / foto Capitan Gosende

O petr贸glifo da Coutada, de fasqu铆a labirintoide, l茅mbranos o dese帽o do petr贸glifo do Outeiro do Mestre, localizado no monte de De谩n, na parroquia cerdedesa de Figueiroa, a pouco m谩is de 13 quil贸metros, en li帽a recta, cara ao nord茅s (V茅xase: O legado dos homes pequenos. Gravados rupestres de Cerdedo, Ed. Morgante, 2017, pax. 207).

O petr贸glifo da Coutada local铆zase a pouco m谩is de 500 m, ao noroeste, do leito do r铆o Calvelle, afluente do Verdugo. Probabelmente, hai 4.500 anos, unha comunidade prehist贸rica estableceuse ao p茅 da corrente fluvial e o seu xam谩n escolleu un laxote preeminente como lugar sagrado. Se non figuraba nos seus plans visitar a aldea da Coutada, agora xa non te帽en escusa.

O petr贸glifo da Coutada fai o cuarto gravado rupestre documentado polo colectivo Capit谩n Gosende en Cotobade. Na Coutada, a contorna promete. Seguiremos informando.

Membros de Capit谩n Gosende a car贸n do gravado rupestre da Coutada / foto Capitan Gosende

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...