fbpx
Bombeiros forestas antes as lapas do gran incendio de Dodro e Rianxo / lume - CRTVG

Como atopar na historia galega a chave para evitar un colapso medioambiental

Tempo de lectura: 3 min.

Afianzar propostas eco-agro-innovadoras que axuden no tr谩nsito do territorio cara a pr谩cticas m谩is sustentables 茅 o eixo que vertebra a acci贸n do Laboratorio Ecosocial do Barbanza, un proxecto no que toma parte o grupo de investigaci贸n HISTAGRA da USC e que xunto 谩 Fundaci贸n RIA presentou este venres a publicaci贸n Cando eramos sostibles. Aprendendo no Barbanza as claves do futuro. A obra recolle as conclusi贸ns do primeiro ano de investigaci贸n do Laboratorio para po帽er en valor as formas de manexo do territorio levadas a cabo historicamente polas comunidades locais e impulsar, deste xeito, iniciativas na rexi贸n que se rexan polos mesmos principios de sustentabilidade. A trav茅s do aproveitamento sostible, tal e como sinala a obra, os montes poden ser menos proclives tanto aos lumes como a outros problemas ambientais, al茅n de converterse en espazos m谩is biodiversos e multifuncionais.

鈥淣on se trata s贸 de reconstru铆r a memoria da comunidade, sen贸n de pensar nela en termos de transici贸n ecosocial: que hai do pasado que poidamos recuperar para contribu铆r a unha transici贸n socioecol贸xica鈥, explicou o catedr谩tico da USC e investigador principal de HISTAGRA, Lourenzo Fern谩ndez Prieto no acto de presentaci贸n da obra.

Metodolox铆a

A investigaci贸n realizouse a trav茅s do baleirado de arquivos e fondos documentais, visitas de campo e, especialmente, coa fonte oral, realiz谩ndose 56 entrevistas, das que derivaron 300 fragmentos que est谩n depositados no repositorio dixital https://www.terraememoria.usc.gal/. 鈥A sistematizaci贸n do proceso, a selecci贸n das preguntas, a escolla das metodolox铆as e focalizar a ollada na sustentabilidade foron as nosas chaves para traballar coas fontes m谩is axeitadas, para extraer a informaci贸n que se materializa en co帽ecemento na publicaci贸n鈥, explican dende o Laboratorio. De todo este proceso, extr谩ense lecci贸ns coas que amosar posibles achegamentos a cuesti贸ns econ贸micas, sociais e ambientais que son relevantes al茅n deste territorio. 鈥淎s propias comunidades locais deben ser protagonistas dun cami帽o que a ollos da realidade actual se amosa imprescindible. A transici贸n ecosocial 茅 unha aposta para evitar o caos ambiental鈥, contin煤an os investigadores.

Na primeira fase do proxecto identific谩ronse os trazos do manexo sustentable e org谩nico do agro que se mante帽en na actualidade e, a trav茅s da memoria labrega, os saberes que explican eses manexos do territorio. Tam茅n se definiron as inercias perturbadoras da sustentabilidade que arraigaron no pasado. O resultado da indagaci贸n representouse nunha cartograf铆a de manexos hist贸ricos do territorio coa que se d谩 conta das interdependencias, dos canais de comercializaci贸n, da relaci贸n do com煤n coa casa e daquelas pegadas hist贸ricas que poidan axudar a xerar uns novos imaxinarios partindo da reconstruci贸n e da valoraci贸n hist贸rica das comunidades e do rastrexo dos manexos dos agroecosistemas.

segunda fase do Laboratorio Ecosocial do Barbanza iniciarase cunha convocatoria de 鈥減roxectos semente鈥. FOTO: Santi Alvite

“O 茅xito 茅 cooperativo”

鈥淎s ameazas derivadas do quecemento global salientan a necesidade urxente de mudar as relaci贸ns do ser humano coa natureza鈥, reivindican dende o Laboratorio. 鈥淥s valores, imaxinarios e 茅ticas asociadas ao extrativismo e 谩s teor铆as desenvolvementistas deben ser reconfiguradas. Non existe o crecemento infinito e tampouco o 茅xito 茅 puramente individual, somos interdependentes e cooperativos. As interacci贸ns sociais non deben ter como 煤nica medida o mercado鈥, engaden. O proxecto pon o foco na herdanza e no legado que se deixa 谩s xeraci贸ns futuras como exercicio de corresponsabilidade. 鈥淎 alternativa pasa por facilitar mecanismos que revertan o colapso鈥, afirman.

A publicaci贸n Cando eramos sostibles. Aprendendo no Barbanza as claves do futuro foi escrita de xeito colaborativo polos investigadores Lourenzo Fern谩ndez Prieto, David Soto, Fran Quiroga, David Font谩n e Ricardo Suarez, al茅n de ser editada pola Fundaci贸n RIA, grazas ao traballo dos editores Manuel Rodriguez e Adrian Capelo. A obra conta cun dese帽o de infograf铆as e planos que ilustra os procesos de mudanza que te帽en acontecido nos 煤ltimos douscentos anos na pen铆nsula do Barbanza. Esta publicaci贸n que est谩 accesible en galego, castel谩n e ingl茅s pode descargarse dende a web https://barbanzaecosocial.org/gl/paxinaprincipal/ e foi editada en creative commons, co compromiso de devolver o aprendido 谩s comunidades nas que se realizou a investigaci贸n. O proxecto contou tam茅n coa colaboraci贸n da C谩tedra Juana de Vega.

Segunda fase

A segunda fase do Laboratorio Ecosocial do Barbanza iniciarase cunha convocatoria de 鈥減roxectos semente鈥. Tr谩tase de dar un primeiro impulso 谩 posta en marcha de iniciativas locais que se rexan polos principios de sustentabilidade identificados durante a investigaci贸n. Tres 鈥減roxectos semente鈥 ser谩n seleccionados mediante unha convocatoria aberta a todo o Barbanza, outorg谩ndoselles un financiamento de 5.000 euros a cada un deles. Con esta iniciativa, conv铆dase as entidades p煤blicas e privadas a que acompa帽en ao Laboratorio Ecosocial do Barbanza na posta en marcha, amplificaci贸n e replicaci贸n deste tipo de iniciativas. A trav茅s do enderezo electr贸nico info@barbanzaecosocial.org poder谩n enviarse ideas preliminares de proxectos, coas que se quere establecer un di谩logo para incorporar achegas ao proceso de selecci贸n e resolver d煤bidas dos interesados. Nun prazo aproximado de d煤as semanas, publicaranse as bases da convocatoria e abrirase de modo formal o proceso de presentaci贸n de proxectos durante un mes de duraci贸n.

Pode que che interese...