A Filmoteca de Galicia rescata centos de horas de vídeos dos anos oitenta
A Filmoteca de Galicia está a desenvolver un amplo proceso de documentación e dixitalización dun dos arquivos audiovisuais máis valiosos para comprender a historia recente do país: o fondo do produtor coruñés Xosé Xoán Cabanas Cao. En total, preto de 400 horas de gravacións que abranguen tanto obras finalizadas como materiais brutos rodados durante a década dos oitenta, cando Galicia comezaba a configurar as súas estruturas autonómicas e culturais.
A orixe deste arquivo remóntase a Espello Vídeo Cine, produtora fundada en 1981, catro anos antes do nacemento da Televisión de Galicia. Nun tempo no que apenas existían rexistros videográficos, esta empresa asumiu o labor de documentar os principais acontecementos políticos, sociais e culturais dun país en proceso de cambio. As súas cámaras foron testemuña dos primeiros comicios autonómicos, das manifestacións cidadás e do nacemento dunha nova paisaxe cultural urbana.
O proceso de dixitalización, iniciado en 2024, permitirá agora abrir este legado ao público mediante un ciclo de catro proxeccións que se estenderán ata decembro. A primeira sesión celebrarase este xoves 9 de outubro ás 20:30 horas e estará centrada na crónica política entre 1981 e 1983. Inclúe o vídeo da visita de Adolfo Suárez a Galicia durante a campaña da UCD, as imaxes da manifestación pola capitalidade da Coruña de 1982, que congregou arredor de 150.000 persoas, e a xura do cargo de Francisco Vázquez como alcalde en 1983.
Os protagonistas daqueles anos, como o propio Francisco Vázquez e Enrique Marfany, participarán na presentación xunto a Cabanas Cao e ao investigador Manolo González, quen contextualizarán as pezas proxectadas.
A segunda sesión, o sábado 11 ás 18:00 horas, trasladará o público á intensa vida cultural coruñesa de 1982: a festa da poesía que reuniu no Teatro Rosalía Castro a autores como Luz Pozo Garza, Bernardino Graña, Miguel González Garcés, Manolo Rivas ou Lois Pereiro; o primeiro concurso de rock, do que foi expulsado o grupo Siniestro Total; e o Festival de Cine de Comedia, que trouxo á cidade a estrelas de Hollywood como Ben Gazzara, Joan Bennett ou Steve Martin. Na sesión intervirán tamén Nonito Pereira Rey, membro do xurado do certame musical, e o xornalista Cándido Barral, colaborador histórico de Espello Vídeo Cine.
As proxeccións de novembro e decembro estarán dedicadas ás festas e manifestacións folclóricas galegas e á economía do país nos anos oitenta, con reportaxes sobre sectores como o conserveiro, o leiteiro ou o industrial, e sobre empresas e entidades hoxe fundamentais na memoria económica galega, como Estrella Galicia, Leyma, La Voz de Galicia, Caixa Galicia, Fundación Barrié ou GOA, orixe de Inditex.
O fondo de Espello Vídeo Cine, conformado por encargos institucionais e corporativos, ofrece unha radiografía exhaustiva da Galicia dos oitenta, tanto desde a perspectiva política como desde a social e produtiva. O seu estudo resulta esencial para investigadores e para quen desexe coñecer como se forxou a imaxe audiovisual dun país en reconstrución.
A Filmoteca de Galicia mantén aberto o arquivo á consulta pública mediante solicitude previa a través do correo indicado na súa web, onde tamén se actualizará o calendario completo das proxeccións. Con este proxecto, a institución dá un paso máis na preservación da memoria audiovisual galega, recuperando o testemuño en imaxes dunha década clave para entender a Galicia contemporánea.
