A antiga igrexa de Santiago de Baroncelle entra na Lista Roja de Hispania Nostra polo seu avanzado estado de abandono
A antiga igrexa parroquial de Santiago de Baroncelle, situada no municipio lucense de Abadín, vén de incorporarse á Lista Roja de Hispania Nostra, o inventario estatal que recolle bens patrimoniais en risco de desaparición. A entidade sinala que o templo presenta un estado de ruína e abandono completo, circunstancia que motivou a súa recente inclusión na relación de elementos que precisan dunha intervención urxente.
A edificación, levantada probablemente no século XVII, foi durante séculos o centro relixioso da parroquia. Porén, a mediados do século XX construíuse un novo templo ao seu carón e os elementos mobles foron trasladados, deixando o antigo edificio fóra de uso. Desde entón, a estrutura quedou exposta ao deterioro progresivo, coa única excepción da espadaña, aínda empregada como campanario porque a nova igrexa non dispón desta peza arquitectónica.
Segundo a información recollida por Hispania Nostra, o edificio conserva unha soa nave cuberta de lousa, un presbiterio máis elevado e unha sacristía adosada. A fachada principal, que orixinariamente estaba protexida por un pórtico hoxe desaparecido, mantén unha porta adintelada, un óculo superior e un coroamento formado por unha espadaña de corpo único con pináculos barrocos. No interior aínda permanecen parte das basas e mesas dos antigos retablos.
Outras descricións patrimoniais, como a da Guía Repsol, lembran que o templo conserva a súa estrutura orixinal, con capela maior e sacristía, e indican que chegou a albergar un retablo maior neoclásico e dous retablos barrocos, entre eles o dedicado a San Rosendo, procedente da catedral de Mondoñedo.
O diagnóstico actual é crítico: o presbiterio permanece a ceo aberto, sen cuberta e totalmente invadido pola vexetación; a sacristía atópase na mesma situación; e a fábrica da fachada mostra unha forte erosión tras a perda do pórtico que a protexía. Tamén se describen gretas nos muros, cubertos en boa parte por plantas, e un acceso lateral tapiado con ladrillo.
Unha chamada de atención para mobilizar a protección patrimonial
A Lista Roja de Hispania Nostra é unha ferramenta participativa creada en 2007 para dar visibilidade aos bens culturais en risco no territorio español. Busca sensibilizar, promover accións de conservación e evitar que estes elementos pasen á Lista Negra —que recolle bens xa destruídos—, confiando en que poidan recuperar o seu valor e integrarse na Lista Verde de patrimonio restaurado. Cazadores particulares, colectivos ou institucións poden solicitar a inclusión dun ben, que é avaliada polo Comité Científico da entidade en función do perigo real que ameaza a súa integridade.
