Meirás supera as 25.000 visitas desde a súa recuperación provisional ao patrimonio público
O Pazo de Meirás recibiu case 25.000 visitas desde a súa recuperación provisional como patrimonio público, segundo os datos dados a coñecer polo alcalde de Sada, Benito Portela. O rexedor explicou que a cifra corresponde ás entradas individuais contabilizadas desde o inicio desta nova etapa e que a elas se suman outras arredor de seiscentas visitas de grupos organizados. Portela fixo público este balance nun programa especial de La Noche en 24 horas emitido dende o propio inmoble, que conta coa condición de Ben de Interese Cultural (BIC).
A afluencia rexistrada desde a reapertura contrasta co papel que o pazo desempeñou durante décadas na historia recente de Galicia. O edificio, situado no concello de Sada, foi obxecto dunha campaña de recadación promovida en plena Guerra Civil co obxectivo de facelo chegar a mans de Francisco Franco. Tal e como lembra o artigo ‘El Pazo de Meirás y el Mercado del Patriotismo en la dictadura franquista’, esa campaña inseriuse no sistema de suscricións patrióticas impulsadas polos sublevados para obter recursos económicos, materiais e apoio social nun contexto de represión e control político.
Segundo esa análise, as suscricións de guerra convertéronse en Galicia nun mecanismo de fiscalidade extraordinaria, non recoñecida legalmente, pero sostida por unha constante mobilización institucional. Gobernos civís, concellos, sectores empresariais, Falange ou milicias urbanas impulsaron colectas con múltiples finalidades vinculadas ao esforzo bélico. No marco dese panorama creouse en marzo de 1938 a ‘Junta Pro Pazo del Caudillo’, integrada por autoridades civís e representantes das elites políticas, económicas e mediáticas da provincia. A súa función era artellar a compra do pazo a través dunha recadación presentada publicamente como voluntaria.
O texto subliña que, tras un primeiro momento de propaganda que apelaba á “xenerosidade” e ao deber patriótico, a campaña foi derivando cara a ameazas e presiones directas para garantir os ingresos. Entre os métodos empregados incluíronse a difusión de mensaxes que cualificaban de “antipatriotas” ás persoas reticentes, a obtención de información sobre a capacidade económica das familias para fixar cotas de doazón, ou a publicitación das identidades de quen non colaboraba. O artigo sinala tamén que se instaurou unha cadea de presión xerarquizada na que o gobernador civil trasladaba obxectivos de recadación aos alcaldes, e estes ao conxunto da veciñanza, con apoio de curas, mestres e responsables locais da Falange.
A propia campaña tivo ademais unha vertente financeira organizada por etapas. A iniciativa arrincou formalmente o 27 de abril de 1938, comezou a funcionar a mediados de maio e deu paso á creación dunha xunta provincial en decembro dese ano. Entre as primeiras medidas figurou a petición dun préstamo ao Banco Pastor, que se pretendía amortizar cos fondos obtidos nas achegas populares. Segundo o artigo, o obxectivo político era dotar a Franco dunha residencia de verán permanente, nunha dinámica competitiva con outras cidades que procuraban agasallos similares ao ditador.
O contexto social no que se desenvolveu a recadación é descrito como un ambiente de normalización da violencia e control social, no que moitas achegas servían, de feito, como demostración pública de adhesión ao réxime. O artigo explica que esas doazóns podían utilizarse como proba favorable en expedientes de depuración, procedementos xudiciais ou tribunais especiais, ata o punto de que a poboación era consciente do valor político das contribucións para evitar represalias.
Co final da guerra, a eficacia do discurso propagandístico foi esmorecendo e a recadación diminuíu. O artigo indica que o sistema de suscrición non chegou a cubrir nin o custo de adquisición nin o incremento de gastos asociados ás reformas e ampliacións posteriores no inmoble, incluíndo traballos de acondicionamento e incorporación de terreos. A ‘Junta Pro Pazo’ acabou liquidándose a finais de 1939, cando a campaña xa non ofrecía resultados suficientes e o contexto de escaseza e racionamento facía máis difícil xustificar novas esixencias económicas.
