Un conflito de lindes paraliza as escavacións do xacemento prehistórico da Muradella
As prospeccións arqueolóxicas no xacemento de A Muradella, situado entre os concellos de Brollón e Monforte de Lemos, quedaron temporalmente suspendidas debido a un conflito de lindes entre dous montes veciñais en man común colindantes. A paralización prodúcese nun momento considerado clave polo equipo investigador, que avanzaba na documentación dun gran cairn megalítico datado no III milenio a. C., xa identificado como unha peza singular dentro do megalitismo galego.
Segundo fontes próximas ao proxecto, o desacordo afecta ás comunidades de montes das parroquias implicadas, que manteñen criterios diferentes sobre a delimitación exacta da área na que se localiza o túmulo. A zona viña sendo utilizada para traballos científicos desde 2022 sen oposición, pero a necesidade de ampliar a superficie de estudo e de planificar novas campañas reactivou un conflito histórico que nunca chegou a formalizarse documentalmente.
Desde o ámbito do proxecto sublíñase que a interrupción non responde a problemas técnicos nin a discrepancias coa administración, senón á obriga legal de garantir a titularidade clara do terreo antes de continuar con calquera intervención arqueolóxica. Neste contexto, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural solicitou ás comunidades afectadas que acheguen documentación e que abran un proceso de mediación para fixar os límites dun xeito consensuado.
Mentres non se resolva a situación, o equipo científico —que en campañas anteriores identificou a cámara funeraria central e obtivo datacións por carbono-14 que confirmaron a antigüidade do monumento— permanece á espera. A suspensión supón un freo a un proxecto que estaba a achegar información inédita sobre as prácticas funerarias e a ocupación prehistórica na Ribeira Sacra, un territorio onde o patrimonio arqueolóxico segue a ser, en boa medida, un campo por explorar.
As comunidades de montes implicadas expresaron a súa vontade de resolver o conflito, aínda que recoñecen que o proceso pode prolongarse pola falta de documentación histórica precisa e pola complexidade dos deslindes tradicionais. Pola súa banda, os concellos e a Xunta de Galicia ofreceron apoio técnico para acelerar os trámites.
Á espera dunha solución, A Muradella queda nun limbo administrativo que volve poñer de relevo un problema recorrente en Galicia: a fragilidade xurídica dos montes veciñais e o seu impacto en proxectos científicos, ambientais e de xestión do territorio. O xacemento, que espertara un notable interese divulgativo e académico, deberá agardar a que as lindes queden definidas con claridade para retomar unhas investigacións chamadas a ampliar o coñecemento da prehistoria do sur lucense e, por extensión, de Galicia.
