Brandomil prepara unha nova campaña para afondar nas súas estruturas romanas mellor conservadas
A Fundación Brandomil iniciou os traballos preparatorios da campaña arqueolóxica de 2026 logo dunha reunión técnica coa Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia. O encontro celebrouse o pasado 13 de febreiro e serviu para avaliar os resultados das intervencións realizadas a finais de 2025 e planificar as actuacións previstas para este ano no xacemento romano de Brandomil.
Na xuntanza participaron o secretario da fundación, Enrique Eduardo Iglesias, e o director das escavacións, Lino Gorgoso, que expuxeron os avances obtidos na área coñecida como Agro de Pedra do Altar, un sector do xacemento que apenas fora obxecto de intervencións previas. Nese espazo realizáronse catas arqueolóxicas entre novembro e decembro de 2025 que permitiron documentar numerosos muros de época romana cun grao de conservación cualificado como excepcional, así como unha importante cantidade de material cerámico de diferentes procedencias.
Os traballos desenvolvidos combinaron técnicas de prospección non invasivas —entre elas o uso de xeorradar e gradiómetro— coa escavación selectiva de determinadas zonas. Esta metodoloxía permitiu constatar a ampla extensión do asentamento romano, situado no actual termo municipal de Zas, e delimitar áreas con presenza de estruturas de entidade.
O interese suscitado polos resultados motivou, a finais do pasado ano, a visita institucional do director xeral de Patrimonio Cultural, Ángel Miramontes, que coñeceu sobre o terreo os avances das investigacións.
Nova campaña centrada nas estruturas detectadas
Segundo o acordado na reunión co xefe do Servizo de Arqueoloxía da Xunta, Roberto Pena, a campaña de 2026 terá como prioridade a escavación das estruturas romanas identificadas a finais de 2025, consideradas de gran potencia construtiva. Ademais, prevese acometer análises específicas dos sedimentos correspondentes a niveis nos que apareceron abundantes restos de carbón no interior do xacemento.
Estas investigacións permitirán obter datos sobre os procesos de ocupación e uso do espazo, así como sobre posibles episodios relacionados coa actividade doméstica ou produtiva desenvolvida no asentamento.
Outra das liñas de traballo previstas é a continuidade da colaboración co Instituto de Ciencias do Patrimonio do CSIC, a través do seu departamento de arqueobotánica. O obxectivo é realizar analíticas e estudos palinolóxicos que posibiliten identificar especies arbóreas e cultivos presentes en Brandomil a finais do século I d.C.
A partir do estudo de sementes e pole conservados nos estratos arqueolóxicos, os investigadores pretenden reconstruír a paisaxe histórica da contorna do río Xallas e comprender mellor as dinámicas ambientais e económicas da comunidade que habitou este enclave hai case dous mil anos.
