A cidade que non foi: Compostela reconstrúe as súas arquitecturas nunca realizadas nun novo libro
O Museo do Pobo Galego foi escenario este martes da presentación de Santiago proxectado. Arquitecturas non construídas, unha publicación que recupera e analiza unha serie de propostas urbanísticas que, malia seren concibidas ao longo da historia, nunca chegaron a materializarse na cidade. O volume ofrece unha aproximación á evolución urbana compostelá a través do que non chegou a existir, mais que segue formando parte da súa memoria colectiva.
A obra, editada polo Consorcio de Santiago e Teófilo Edicións, recolle os contidos da exposición homónima celebrada na Casa do Cabido entre novembro de 2023 e febreiro de 2024, que superou os 15.000 visitantes. O libro amplía aquel proxecto expositivo cunha análise máis detallada e unha ampla recompilación gráfica.
O volume, de 360 páxinas e máis de 200 imaxes, afonda en catorce proxectos non executados que abranguen distintas épocas e enfoques. Trátase de propostas que van desde intervencións plausibles ata formulacións de carácter máis teórico ou mesmo utópico, que permiten reconstruír unha “cidade posible” que nunca chegou a configurarse.
A estrutura do libro articúlase en catro grandes ámbitos: a Catedral e o seu contorno, a Alameda e as aperturas urbanas, o Ensanche e os límites do casco histórico, e os bordos da cidade. Esta organización permite seguir o proceso de crecemento de Compostela e comprender como se foron formulando distintas ideas de transformación ao longo do tempo.
Durante a presentación, a alcaldesa de Santiago e presidenta do Consorcio, Goretti Sanmartín, destacou a importancia de analizar estes proxectos para entender o desenvolvemento urbano da cidade. Segundo sinalou, “Compostela demostrou ser unha cidade que reflexiona sobre os seus espazos urbanos e que soubo evolucionar protexendo o seu corazón histórico”.
A rexedora vinculou esta perspectiva coa planificación actual, mencionando iniciativas como o conector central, orientado a mellorar a relación entre o casco histórico e os barrios. Neste contexto, lembrou que “a arquitectura ten a virtude de ser vista antes de existir”, unha idea que conecta directamente co enfoque da publicación.
Un traballo colectivo con múltiples olladas
O libro está asinado por Paula Franjo Calvo, Fernando Franjo Franjo e Santiago Rodríguez Caramés, e conta coa participación de especialistas de diferentes ámbitos, como arquitectura, urbanismo e historia. Entre as colaboracións figuran nomes como Rafael Moneo ou Álvaro Siza, xunto con outros profesionais e investigadores que achegan distintas lecturas sobre os proxectos recollidos.
Editado en galego, castelán e inglés, Santiago proxectado. Arquitecturas non construídas propón unha mirada alternativa sobre Compostela, convidando a reconsiderar a cidade desde as súas posibilidades non realizadas e a reflexionar sobre o seu futuro a partir desa memoria.
