A Coruña acollerá unha réplica única da Carta Universal de Juan de la Cosa, símbolo da era dos descubrimentos
A cidade da Coruña contará proximamente cunha réplica singular da Carta Universal elaborada en 1500 por Juan de la Cosa, unha das pezas cartográficas máis relevantes da historia moderna. A entrega formal do documento tivo lugar este martes no Museo Naval de Madrid, onde se conserva o orixinal, nun acto institucional no que participaron representantes militares e entidades vinculadas á divulgación histórica.
A peza foi recibida pola Real Orde de Cabaleiros de María Pita, que será a encargada de custodiala e promover a súa exhibición pública na cidade herculina. O maestre da entidade, José Vázquez Forno, destacou durante o acto que este mapa “reforza o protagonismo do porto coruñés na época das grandes navegacións”, lembrando que A Coruña xa aparece representada na carta de comezos do século XVI.
A chamada Carta Universal de Juan de la Cosa está considerada a primeira representación cartográfica coñecida do continente americano, ao recoller os territorios explorados ata finais do século XV por expedicións europeas. Ademais, inclúe referencias a rutas comerciais e fitos históricos como a chegada de Vasco da Gama á India en 1498.
Trátase tamén dunha obra singular por ser a única que se conserva elaborada por un testemuño directo das primeiras viaxes de Cristovo Colón, xa que Juan de la Cosa participou como navegante e propietario da carabela Santa María. O mapa ofrece, así, unha visión directa do coñecemento xeográfico que se estaba construíndo no inicio da expansión europea polo Atlántico.
A réplica entregada forma parte dun número moi limitado de copias realizadas manualmente, cada unha delas considerada única. Este tipo de reproducións foron distribuídas de maneira excepcional a persoeiros e institucións internacionais, entre elas xefes de Estado, organizacións internacionais e universidades.
Segundo explicou o presidente da Asociación da Carta de Juan de la Cosa, Juan Lago-Novás e Búa, a elección da Real Orde de Cabaleiros de María Pita responde ao seu labor continuado na conservación e difusión da historia local. Neste sentido, a chegada do documento a A Coruña permitirá ampliar a oferta cultural da cidade cunha peza vinculada aos inicios da navegación transoceánica.
O mapa orixinal permaneceu desaparecido durante décadas ata ser localizado no século XIX nun anticuario de París. Tras a súa adquisición polo Estado español, pasou a formar parte dos fondos do Museo Naval de Madrid, onde se conserva na actualidade.
A futura exposición da réplica en A Coruña permitirá achegar ao público unha obra fundamental para comprender a historia das exploracións marítimas e o papel que xogaron os portos atlánticos. A iniciativa sitúa á cidade dentro dun circuíto internacional de institucións que custodian reproducións desta peza histórica, contribuíndo á súa difusión e estudo.

