Investigación, territorio e divulgación: así foi o CAD 2026 que reuniu especialistas de toda Galicia
A vila de Lalín converteuse esta fin de semana nun punto de encontro para a comunidade científica e investigadora coa celebración dunha nova edición do Congreso de Arqueoloxía do Deza (CAD 2026), unha cita que, segundo a organización, continúa “medrando dunha forma sólida” e avanzando cara á súa consolidación como referencia no ámbito do patrimonio en Galicia.
Baixo a coordinación do arqueólogo Vítor García Piñeiro, o congreso reuniu especialistas, institucións e profesionais vinculados ao estudo arqueolóxico, combinando divulgación científica, análise do territorio e actividades de campo. O encontro contou co apoio do Concello de Lalín, ao que os organizadores agradeceron “a súa aposta decidida” por unha iniciativa que xa se sitúa no calendario galego da investigación.
As sesións desenvolvidas ao longo das xornadas abordaron diferentes períodos históricos e tipoloxías de xacementos, con especial atención ao patrimonio arqueolóxico da comarca do Deza. Entre as intervencións destacaron os traballos sobre as mámoas de Refoxos, presentados por Israel Picón, quen incidiu na necesidade de actualizar datos e defender estes espazos “fronte o lobby dos eólicos”.
Tamén se deron a coñecer os resultados das intervencións en Outeiro Grande, en Bermés, e as investigacións sobre o mundo rural romano en Galicia, con análise de enclaves como a villa de Porto de Arcos. No ámbito castrexo, expuxéronse os avances das campañas en Castro Cumeiro, en Vila de Cruces, tanto desde o punto de vista científico como divulgativo.
O programa incluíu igualmente relatorios sobre novas metodoloxías arqueolóxicas, proxectos educativos e iniciativas de investigación a longo prazo, como os desenvolvidos pola Fundación Luis Monteagudo no ámbito da epigrafía romana.
Debate sobre patrimonio e desenvolvemento local
Un dos eixos do congreso foi a reflexión arredor da relación entre patrimonio e sociedade actual. Nunha mesa de debate participaron especialistas de diferentes ámbitos, que puxeron sobre a mesa cuestións como a necesidade de maior implicación institucional ou a importancia de integrar a comunidade investigadora na promoción do patrimonio.
As intervencións evidenciaron a existencia de visións diversas e, en ocasións, contrapostas sobre o papel da arqueoloxía no desenvolvemento local, nun diálogo que buscou conectar o coñecemento científico co territorio e a súa valorización social.
Un dos elementos distintivos do CAD volveu ser a combinación de contidos teóricos con actividades prácticas. A edición pechouse cunha visita ao xacemento de San Adrao, en Bermés, que permitiu ás persoas asistentes coñecer sobre o terreo os contextos analizados nas ponencias e reforzar a conexión entre investigación e realidade material.
Ademais, nesta edición incorporouse un espazo específico para a presentación de traballos de novos investigadores, ampliando así a participación e abrindo o congreso a novas xeracións.
No balance final, a organización destacou o crecemento do congreso e a súa capacidade para reunir investigación, divulgación e participación institucional nun mesmo foro. O alcalde de Lalín, José Crespo, subliñou durante a inauguración que “é difícil construír o futuro sen coñecer o pasado”, en referencia ao papel do patrimonio na comprensión do territorio.
Como parte do traballo posterior ao evento, xa se anunciou a preparación das actas desta edición, co obxectivo de consolidar un corpus de coñecemento accesible para a comunidade científica.
O CAD 2026 péchase así reforzando a súa vocación de continuidade e o seu obxectivo de converterse nun encontro anual estable, orientado á investigación arqueolóxica e á posta en valor do patrimonio galego.
