O Tribunal Supremo confirma que o Pazo de Meirás é propiedade do Estado e rexeita os recursos da familia Franco
O Tribunal Supremo confirmou de maneira definitiva que o Pazo de Meirás, situado no concello de Sada, é propiedade do Estado. A Sala do Civil rexeitou por unanimidade os recursos presentados polos irmáns Martínez-Bordiú Franco, ratificando así a sentenza da Audiencia Provincial da Coruña, que xa declarara a titularidade pública do inmoble.
Na resolución, recollida por Europa Press, o alto tribunal conclúe que o pazo estivo destinado desde 1938 ao servizo da Xefatura do Estado, polo que non pode considerarse que os seus moradores o posuísen en concepto de propietarios durante ese período. Segundo a sentenza, o inmoble funcionou como residencia oficial durante parte do ano, nunha función comparable á do Palacio do Pardo, e foi acondicionado con recursos da administración para cumprir ese papel institucional.
A Sala do Civil reproduce os feitos establecidos previamente pola Audiencia Provincial da Coruña e subliña que o pazo foi utilizado desde o inicio como sede da Xefatura do Estado durante a ditadura franquista. Segundo recolle a sentenza, todos os traballos de acondicionamento e habilitación realizados desde 1938 tiveron como finalidade adaptalo a ese uso institucional.
Neste contexto, o tribunal lembra que a natureza do réxime político da época dificultaba distinguir entre o ámbito persoal de Francisco Franco e o institucional. A sentenza sinala que se trataba dunha “autocracia personalista na que é difícil distinguir o aspecto persoal e o institucional”, mais conclúe que esa circunstancia non altera o resultado final: “o único e verdadeiro posuidor foi o Estado”.
Os herdeiros do ditador defenderan que posuíran o inmoble de forma ininterrompida durante máis de corenta anos, polo que consideraban que a propiedade lles correspondía por usucapión, é dicir, pola posesión continuada durante un determinado período.
Con todo, o Tribunal Supremo considera que a posible posesión en concepto de dono por parte da familia Franco non comezaría ata principios da década de 1990, cando o pazo deixou de prestar servizo á administración. Deste modo, cando o Estado presentou a demanda xudicial non transcorrera o prazo legal de 30 anos necesario para adquirir a propiedade por esa vía
A sentenza tamén aborda a cuestión dos gastos de mantemento do inmoble. Segundo recolle o tribunal, desde 1975 foron os herdeiros de Franco quen asumiron os custos de conservación, polo que se lles recoñece o dereito a ser indemnizados polos gastos necesarios e polas melloras realizadas.
O Supremo lembra que na propia demanda inicial se recoñeceu expresamente que a familia Franco actuara como posuidora de boa fe, polo que non se pode modificar posteriormente esa consideración para negar o dereito á indemnización. Segundo a Sala, un cambio dese tipo provocaría unha “indefensión constitucionalmente proscrita” para os demandados.
A contía concreta desa indemnización deberá determinarse no momento da entrega do inmoble ao Estado, cando se valoren os gastos e melloras efectuados no pazo.
Con esta resolución, o Tribunal Supremo pecha o proceso xudicial sobre a titularidade do Pazo de Meirás, iniciado tras a demanda presentada polo Estado para recuperar o inmoble. A sentenza confirma así o criterio da Audiencia Provincial da Coruña e consolida a consideración do pazo como ben público vinculado historicamente á Xefatura do Estado.
