Montes Claros revela case mil anos de historia: o castro da Laracha medra máis alá do esperado
O castro de Montes Claros, situado na parroquia de Santiago de Vilaño, na Laracha, continúa ofrecendo novos datos sobre a súa relevancia histórica tras a sexta campaña de escavacións arqueolóxicas dirixida por Purificación Soto, unha intervención que está a piques de concluír e que volve ampliar o coñecemento sobre un dos enclaves máis destacados da comarca.
Lonxe de centrarse unicamente nas tradicionais áreas domésticas asociadas aos castros, o proxecto puxo o foco nesta ocasión no sistema defensivo, permitindo sacar á luz elementos que achegan unha nova lectura sobre a dimensión estratéxica do asentamento. Entre os avances máis significativos figuran a localización de parte das murallas, a vía de acceso oriental e dous torreóns vinculados á entrada principal, estruturas que apuntan á importancia do control e da protección deste espazo ao longo dos séculos.
Sinalización do Castro de Montes Claros / Castro de Montes Claros
As prospeccións xeomagnéticas realizadas co apoio do CSIC reforzan ademais a idea de que Montes Claros era máis extenso do que se pensaba inicialmente. Os estudos desenvolvidos ata o momento indican tamén unha ocupación extraordinariamente prolongada, de arredor de mil anos, un dato pouco habitual e que converte o xacemento nun caso de especial interese para comprender a evolución dos poboados castrexos e a súa transformación a través de distintas etapas históricas.
Un dos achados máis singulares desta campaña foi a aparición, nunha vivenda da croa, dun fogar ou pequeno forno elaborado con ladrillo refractario, unha estrutura vinculada á vida cotiá dos habitantes do castro. O elemento presentaba signos de uso continuado e foi reformado, cando menos, nunha ocasión, o que evidencia unha longa funcionalidade. Co obxectivo de garantir a súa conservación sen impedir a comprensión pública do espazo, o equipo arqueolóxico optou por cubrir o orixinal e instalar sobre el unha reprodución da última fase documentada mediante tégulas, nunha intervención reversible que permitirá futuras investigacións.
Outro dos espazos nos que se concentran os traballos é a área onde apareceron enterramentos paleocristiáns, vestixios que confirman unha prolongación do uso do lugar máis alá da etapa castrexa e romana, abrindo novas hipóteses sobre a continuidade de ocupación en períodos posteriores. Esta circunstancia converte Montes Claros nun enclave especialmente valioso para estudar procesos históricos de longa duración en Galicia.
Polo momento, a gran muralla principal mantense sen escavar na súa totalidade debido ás súas dimensións, quedando prevista para futuras campañas. A intervención actual, desenvolvida durante tres semanas, forma parte dun proxecto máis amplo de posta en valor impulsado polo Concello da Laracha, que adquiriu preto de catro hectáreas e media para converter a zona nun parque arqueolóxico de acceso libre.
Ademais da investigación científica, o programa inclúe actividades de divulgación como visitas guiadas abertas á cidadanía, co obxectivo de achegar o coñecemento do xacemento ao público e consolidar Montes Claros como un referente patrimonial e cultural. As próximas visitas previstas terán lugar os días 16 e 30 de maio, con inscrición previa a través das redes sociais municipais.
