O lume arrasa as históricas Termas de Outeiro e reabre o debate sobre o abandono patrimonial en Ourense
O incendio declarado na madrugada do 15 de maio de 2026 na antiga Casa de Baños Termas de Outeiro, situada na Baixada de Outeiro número 6 de Ourense, puxo o foco sobre a perda e deterioración dun dos inmobles máis singulares da historia termal urbana galega. O edificio, deseñado en 1899 polo arquitecto Daniel Vázquez-Gulías, formaba parte dun modelo de cidade profundamente ligado á cultura da auga e á relevancia social dos baños públicos nunha Ourense en expansión entre finais do século XIX e comezos do XX.
A construción, de fachada neogótica e concibida como un espazo funcional vinculado ao aproveitamento das augas termais, representaba moito máis ca un simple establecemento balneario. Durante décadas, especialmente ata ben avanzado o século XX, desenvolveu unha función social ligada ás necesidades cotiás da poboación. A doutora Marita Souto, recentemente falecida, resumía esa dimensión ao lembrar que o inmoble cumpría unha función “social”, ao permitir que persoas sen bañeira nin auga quente nas súas vivendas puidesen acceder á hixiene persoal por un prezo reducido.
O paso do tempo e a falta de conservación transformaron radicalmente ese espazo histórico. Máis de cen anos despois da súa apertura, o que fora un balneario asociado á modernidade, ao benestar e ao uso comunitario das augas acabou convertido nun edificio degradado, ocupado e sometido a un progresivo abandono.
As Termas de Outeiro posuían ademais unha relevancia singular dentro do patrimonio ourensán: eran a única das tres antigas casas de baño urbanas da cidade que aínda se conservaba. Esa condición convertía o inmoble nun vestixio excepcional dunha tradición directamente vinculada á identidade termal de Ourense.
Esta importancia foi subliñada tamén no ámbito académico. No ano 2019, a arquitecta Andrea Prieto de Souto, no seu Traballo Fin de Máster en Rehabilitación Arquitectónica da ETSAC da Universidade da Coruña, formulou unha proposta de recuperación centrada na auga como eixo histórico, cultural e sostible. A investigación interpretaba o edificio como unha oportunidade para conectar a antiga cultura termal, con raíces que se remontan á época prerromana, cun novo modelo de rehabilitación baseado na economía circular, o reaproveitamento enerxético e a sustentabilidade.
Segundo esa visión, os Baños de Outeiro podían converterse nun exemplo de recuperación patrimonial capaz de revitalizar o espazo urbano aproveitando a súa principal riqueza: a auga termal. O inmoble non era visto só como unha peza arquitectónica, senón como unha ponte entre memoria, identidade e futuro.
