Investigadores, asociacións e museos poñen en común en Tui o estudo dos xogos tradicionais
O Espazo Cultural da rúa Camilo José Cela de Tui acolle este venres, 5 de xuño, ás 20.00 horas, a presentación da obra colectiva Patrimonio lúdico galego: investigación, recursos e divulgación dos xogos tradicionais, un volume dedicado ao estudo, conservación e difusión dos xogos tradicionais galegos desde diferentes enfoques académicos, educativos e asociativos.
A publicación reúne achegas de 42 autorías e aborda o patrimonio lúdico desde perspectivas diversas. O libro inclúe tanto traballos de carácter teórico como experiencias xa desenvolvidas en distintos ámbitos e propostas de novas iniciativas para continuar investigando, documentando e poñendo en valor os xogos tradicionais de Galicia.
O acto conta co apoio do Concello de Tui e está organizado polo Observatorio do Patrimonio Lúdico Galego, entidade promotora da obra. Este observatorio agrupa asociacións, clubs, museos, empresas e investigadores e investigadoras a título particular arredor dun obxectivo común: contribuír ao coñecemento e á divulgación dun patrimonio cultural transmitido durante xeracións e vinculado á memoria social, á infancia, á oralidade e aos espazos comunitarios.
O libro foi editado polo Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela e pola Secretaría Xeral da Lingua, dependente da Xunta de Galicia. A súa presentación en Tui servirá para dar a coñecer unha obra que procura recoller a pluralidade de axentes que levan anos traballando arredor dos xogos tradicionais, tanto desde a investigación como desde a práctica directa, a educación, a divulgación e a dinamización cultural.
A presentación estará conducida por Pepe López, investigador do xoguete tradicional. No acto participarán tamén Silvia López Gómez, coordinadora da obra pola Universidade de Santiago de Compostela; Hugo Lage, da Asociación PIUEIRO e da Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial; Francisca Alonso Brito, do CEP Carlos Casares de Alxén, en Salvaterra de Miño; Paco Veiga, do Observatorio do Patrimonio Lúdico Galego; e Manolo García, do Museo O Recuncho das Argalladas, de Lourenzá.
A xornada contará ademais cunha intervención musical a cargo de Iván González, Alfonso Tarque e Víctor González, do Centro Cultural San Fins de Rebordáns e do Grupo Donicelas, incorporando así unha dimensión cultural e participativa ao encontro.
A obra parte dunha tradición de estudo do patrimonio lúdico galego que ten antecedentes relevantes na historia da investigación cultural do país. Segundo a información difundida con motivo da presentación, a Xeración Nós deu un impulso importante a este campo, en especial a través de traballos como Terra de Melide, promovido polo Seminario de Estudos Galegos. Esa liña continuaba, á súa vez, un camiño iniciado por figuras como Padre Sarmiento ou Marcial Valladares, que xa prestaran atención a aspectos da cultura popular galega.
Con todo, a recompilación sistemática dos xogos tradicionais non se consolidou ata o final da ditadura. A partir dese momento, e especialmente desde finais do século XX, o patrimonio lúdico galego comezou a ser estudado con maior continuidade desde diferentes disciplinas e ámbitos de coñecemento. As universidades galegas incorporaron tamén este campo de análise a través de traballos que examinan os xogos tradicionais como parte da cultura, da educación, da memoria colectiva e das formas de sociabilidade.
Ao mesmo tempo, fóra do ámbito estritamente académico, numerosos clubs, museos, asociacións, empresas e entidades locais mantiveron viva a práctica e a divulgación destes xogos. Ese tecido social tivo un papel central na conservación dun patrimonio que, en moitos casos, se transmitiu a través da experiencia directa, das familias, das escolas, das festas e dos espazos de encontro veciñal.
Por iso, a publicación que se presenta en Tui é considerada polos seus promotores como un punto de inflexión no estudo e na difusión dos xogos tradicionais galegos. A súa principal achega reside en reunir, nun mesmo volume, traballos procedentes de ámbitos moi diferentes, combinando a mirada investigadora coa experiencia práctica de entidades que levan anos impulsando actividades, proxectos e recursos arredor deste patrimonio.
A presentación de Patrimonio lúdico galego: investigación, recursos e divulgación dos xogos tradicionais busca así visibilizar a importancia dos xogos tradicionais como parte do patrimonio cultural galego, mais tamén como ferramenta educativa, comunitaria e de transmisión interxeracional.
