Friol levará ao museo a historia do seu queixo e do pan de Ousá
O municipio lucense de Friol contará cun novo edificio dotacional que albergará a biblioteca municipal e o futuro museo do queixo e do pan. A actuación foi aprobada polo Consello da Xunta esta semana mediante un convenio entre a Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude e o Concello de Friol, cun investimento global de 343.000 euros, dos cales a Xunta achegará 300.000 euros.
A noticia ten interese patrimonial porque o proxecto non se limita á creación dun equipamento cultural. O museo estará dedicado a dous produtos que forman parte da identidade local: o queixo de Friol e o pan de Ousá. Ambos están vinculados á economía rural, aos saberes transmitidos entre xeracións, ás feiras, á produción familiar e á historia alimentaria da comarca. Nese sentido, o futuro museo pode funcionar como espazo de conservación e divulgación dunha cultura material que segue viva.
O novo edificio substituirá o actual inmoble do xulgado de paz, que será derrubado polas súas deficiencias construtivas. Segundo a información publicada, durante 2026 destinaranse 29.000 euros á redacción do proxecto básico e de execución, aos estudos de seguridade, aos traballos previos, á demolición do edificio existente e ao acondicionamento da parcela. No exercicio de 2027 investiranse os 271.000 euros restantes na execución das obras, incluíndo cimentación, estrutura, cubertas, fachadas, instalacións interiores e urbanización do patio exterior.
O futuro museo terá a posibilidade de explicar procesos históricos concretos: a elaboración tradicional do queixo, a transformación do leite, a relación entre gandería e economía doméstica, a importancia dos fornos, a transmisión do oficio panadeiro e o papel das feiras na articulación social do rural. Para que o proxecto teña valor máis alá da etiqueta turística, será clave que incorpore documentación, testemuños, útiles de traballo, explicacións sobre técnicas produtivas e unha lectura histórica da relación entre alimentación e territorio.
A Feira do Queixo de Friol e do Pan de Ousá consolidou estes produtos como sinais de identidade local. A súa conversión en materia museística pode reforzar esa proxección, mais tamén debe evitar reducir o patrimonio alimentario a simple marca promocional. O queixo e o pan son produtos, mais tamén expresións dun sistema rural: explotacións familiares, saberes técnicos, mercados comarcais, formas de sociabilidade e adaptación a recursos locais.
O proxecto encaixa nunha tendencia máis ampla de recuperación do patrimonio etnográfico galego. Nos últimos anos medrou o interese por documentar oficios, alimentos, ferramentas e prácticas do rural antes de que se perda a memoria das persoas que as mantiveron. Friol ten agora a oportunidade de crear un equipamento que combine biblioteca, museo, investigación local e actividade comunitaria arredor dunha parte concreta da súa historia.
