Biblioteca da Catedral de Santiago / Catedral de Santiago

As bibliotecas da Catedral e San Martiño Pinario abren as súas portas para descubrir séculos de historia escrita

Tempo de lectura: 4 min.

Dúas institucións vinculadas á historia relixiosa e cultural de Santiago de Compostela ofrecerán este venres 23 de outubro unha oportunidade para coñecer os seus fondos bibliográficos e os espazos nos que se conservan. A Biblioteca da Catedral e a Biblioteca de Estudos Teolóxicos de Galicia, situada en San Martiño Pinario, organizarán unha xornada con visitas guiadas con motivo do Día Internacional das Bibliotecas, que se celebra o 24 de outubro. A programación incluirá tamén unha exposición de 29 obras da literatura universal, con exemplares que abranguen desde os clásicos grecolatinos ata o pensamento ilustrado do século XVIII.

A iniciativa, promovida polo Arquivo-Biblioteca da Catedral e a Biblioteca do Instituto Teolóxico Compostelán, desenvolverase a través dun percorrido conxunto polos dous centros, que comezará ás 09:30 horas. As persoas participantes poderán coñecer as instalacións, a procedencia dalgunhas das coleccións e o traballo de conservación e investigación que realizan ambas as institucións. Para acceder será necesario reservar previamente unha praza.

Unha das paradas da ruta será a Biblioteca de Estudos Teolóxicos de Galicia, integrada no Instituto Teolóxico Compostelán e instalada no antigo mosteiro de San Martiño Pinario. Trátase dun centro aberto á consulta pública que reúne documentación especializada en teoloxía, filosofía, estudos bíblicos, historia, historia da Igrexa, historia da arte e outras disciplinas humanísticas.

Aínda que a biblioteca adquiriu a súa configuración actual en 1984, unha parte dos seus fondos procede de institucións académicas compostelás que desenvolveron a súa actividade desde o século XIX. Esta circunstancia permite reconstruír, a través das coleccións conservadas, diferentes etapas da formación relixiosa e universitaria na cidade.

Entre os materiais que integran o seu catálogo figuran os procedentes do Seminario Conciliar Central de Santiago de Compostela, que funcionou entre 1869 e 1896. Tamén custodia os fondos da Universidade Pontificia Compostelá, activa desde 1896 ata 1931, e os do Seminario Maior, correspondentes ao período comprendido entre 1932 e 1984.

A reunión destas coleccións nun mesmo centro facilita o acceso a documentación relacionada coa evolución dos estudos eclesiásticos en Compostela. Ademais da súa utilidade para a investigación teolóxica, os fondos ofrecen recursos para analizar a historia educativa, intelectual e cultural da cidade durante os séculos XIX e XX.

En canto ás instalacións, a biblioteca dispón de máis de 350 metros lineais de fondos de libre acceso, mentres que outros 3.259 metros lineais corresponden a depósitos de consulta restrinxida. Esta distribución permite combinar a atención ás persoas investigadoras coa custodia de materiais que requiren condicións específicas de almacenamento e conservación.

O itinerario continuará na Biblioteca da Catedral de Santiago, unha institución que conserva publicacións de distintas épocas, entre elas libros impresos nos primeiros tempos da imprenta europea, coñecidos como incunables.

O seu patrimonio bibliográfico está vinculado á actividade histórica do cabido compostelán e ás necesidades documentais e investigadoras do conxunto catedralicio. Na actualidade, o centro desenvolve tres funcións principais: custodiar a biblioteca capitular, reunir publicacións relacionadas co fenómeno xacobeo e proporcionar apoio bibliográfico ás investigacións realizadas no Arquivo Catedralicio.

As visitas permitirán acceder ao espazo empregado actualmente para a investigación e tamén á histórica Biblioteca Capitular. Neste último lugar, as persoas asistentes poderán examinar reproducións facsimilares de obras representativas dos fondos catedralicios, que permiten achegarse ás características destes libros sen necesidade de manipular os exemplares orixinais.

A actividade ofrecerá así unha aproximación ao papel desempeñado polas bibliotecas eclesiásticas na transmisión do coñecemento escrito, tanto a través da conservación de obras antigas como da incorporación de novas publicacións destinadas ao estudo da historia e do patrimonio compostelán.

Ás visitas sumarase unha exposición bibliográfica de 29 exemplares seleccionados do fondo antigo da Catedral, que reunirá obras de autores pertencentes a diferentes tradicións literarias e correntes de pensamento.

A mostra organizarase en dúas vitrinas, seguindo un criterio cronolóxico que permitirá percorrer varios períodos da historia cultural europea.

A primeira estará centrada na Antigüidade clásica e na tradición medieval. Entre os autores representados atoparanse Homero e Virxilio, dúas referencias fundamentais da literatura grega e latina, respectivamente. A selección incluirá tamén obras vinculadas a Tomás de Aquino e Petrarca, figuras relacionadas co pensamento escolástico e coa transición cara ao humanismo.

A segunda vitrina trasladará o percorrido á Idade Moderna, cunha selección de libros que permitirá observar a evolución da creación literaria e do pensamento europeo entre os séculos XVI e XVIII.

Entre os nomes presentes figurarán William Shakespeare e santa Teresa de Xesús, representantes de distintas expresións literarias e relixiosas do século XVI. O século XVII estará representado por Pedro Calderón de la Barca e Francisco de Quevedo, mentres que o XVIII contará con obras de Voltaire e Montesquieu, vinculados ao pensamento da Ilustración.

A exposición reunirá, deste xeito, materiais de diferentes xéneros e ámbitos intelectuais, desde a literatura épica e o teatro ata a filosofía e a reflexión relixiosa. A selección tamén permitirá coñecer unha parte da diversidade dos fondos históricos conservados pola institución compostelá.

A diferenza das visitas organizadas especificamente para o venres, a mostra poderá contemplarse dentro do percorrido habitual do Museo Catedral de Santiago, xa que estará instalada na Biblioteca Capitular. Polo tanto, o acceso á exposición non quedará restrinxido ás persoas inscritas na actividade do Día das Bibliotecas.

Como participar nas visitas

A ruta polas dúas bibliotecas desenvolverase o venres 23 de outubro, a partir das 09:30 horas, e será necesario formalizar unha inscrición previa.

As reservas deberán solicitarse mediante o enderezo electrónico biblioteca@catedraldesantiago.es, indicando o nome completo e o DNI das persoas que desexen participar. Cada solicitude poderá incluír un máximo de dúas persoas.

A programación permitirá coñecer dous centros que conservan fondos relacionados coa historia intelectual, académica e relixiosa de Santiago de Compostela, ademais de achegar ao público unha selección de obras que forman parte do patrimonio bibliográfico custodiado na cidade.

Pode que che interese...