fbpx
Recreaci贸n dunha escena de caza no Paleol铆tico cun oso das cavernas

Como eran os primeiros homes e mulleres que viviron en Galicia

Tempo de lectura: 4 min.

O co帽ecemento sobre o cando e o como da orixe do poboamento humano do que hoxe co帽ecemos como Galicia sufriu un forte atraso na investigaci贸n con respecto a outros per铆odos da nosa Prehistoria. E, ata agora, as escasas noci贸ns que se ti帽an sobre este per铆odo esbozaban unha imaxe de atraso e de conservadorismo anacr贸nico, que sustentaban a decimon贸nica idea do 鈥渁traso secular de Galicia鈥.

Na actualidade as investigaci贸ns desenvoltas en diferentes puntos de Galicia, nomeadamente na bac铆a do rio Mi帽o permite ter unha idea totalmente diferente desta 茅poca. Estes traballos, sobre todo os realizados por Eduardo M茅ndez Quintas, arque贸logo e doutor en Evoluci贸n Humana, perm铆tennos falar do intre no que os primeiros grupos humanos se establecen na rexi贸n hai algo m谩is de 300.000 anos.

Xacemento de O Cabr贸n, en Arbo, con evidencias de industria achelense e mustariense

As mostras das actividades destes primeiros galegos p贸dense observar en xacementos tan representativos como as G谩ndaras de Budi帽o, O Cabr贸n ou Porto Maior. En Porto Maior existen as primeiras mostras seguras de presenza humana en Galicia, datadas en cerca de 300.000 anos. Tam茅n atopamos un escenario de ocupaci贸n, caracterizado por unha grande acumulaci贸n de 煤tiles, a cal non atopa paralelo estrito en todo o continente europeo.

Tal e como apunta M茅ndez Quintas, As G谩ndaras de Budi帽o e O Cabr贸n f谩lannos dos 煤ltimos grupos que empregan unha forma de traballar a pedra que chegou de 脕frica miles de anos antes. Os humanos que habitaban estes dous xacementos son dos 煤ltimos exemplos das xentes que usaban esta tecnolox铆a e xa son coet谩neos doutra especia humana diferente, os neandertais.

Galicia, 谩rea din谩mica

Todos este datos falan de que Galicia non era unha 谩rea marxinada e residual dentro do desenvolvemento do poboamento paleol铆tico de Europa. En cambio ind铆canos que era unha 谩rea din谩mica e que funcionar铆a como zona de tr谩nsito dentro dos grandes movementos de poboaci贸n desde o Sur da Pen铆nsula ao resto de Europa. 脡 m谩is, alg煤ns dos datos obtidos fan do Paleol铆tico galego un compo帽ente fundamental para entender o proceso de evoluci贸n e cambio cultural durante boa parte do Paleol铆tico europeo.

Precisamente, para falar de todo isto o Instituto de Estudos Mi帽or谩ns organiza o vindeiro venres 30 de xu帽o 谩s 20:30H o faladoiro “Pasado e presente no co帽ecemento das primeiras ocupaci贸ns humanas de Galicia” no que intervir谩 o propio Eduardo M茅ndez Quintas, arque贸logo e doutor en Evoluci贸n Humana e membro do IEM. O acto ter谩 lugar na Aula de Cultura Ponte de Rosas, Avenida da Feira n潞 10 baixo, Gondomar.

Todo un experto na materia

Eduardo M茅ndez Quintas (Nigr谩n, 1982), arque贸logo e doutor en Evoluci贸n Humana, centra as s煤as investigaci贸ns no campo da Prehistoria antiga da pen铆nsula ib茅rica, nomeadamente no estudo das primeiras ocupaci贸ns humanas con tecnolox铆a achelense. A s煤a tese de doutoramento 鈥淐aracterizaci贸n y variabilidad tecnomorfol贸gica de las industrias achelenses de la cuenca baja del r铆o Mi帽o鈥 centrouse no estudo do poboamento humano con esta tecnolox铆a l铆tica na bac铆a do r铆o Mi帽o. Participou na escavaci贸n dos principais xacementos desta cronolox铆a a escala peninsular: Ambrona e Torralba (Soria), Cuesta de la Bajada (Teruel), Atapuerca (Burgos), Puente Pino (Toledo) ou Pinilla del Valle (Madrid).

Reconstruci贸n do rostro de Elba, unha muller que viviu no Courel hai 9.300 anos

En Galicia e Portugal desenvolve traballos de escavaci贸n nos xacementos paleol铆ticos de O Cabr贸n (Arbo), Porto Maior (As Neves), As Pedreiras (Mon莽茫o) e As Veigas (Melga莽o). Na actualidade forma parte do equipo de investigaci贸n do proxecto internacional Minho-Mi帽o: Estudo das ocupa莽玫es plistocenicas da cunca baixa do r铆o Minho e recentemente do TOPPP: The Olduvai Paleoanthropology and Paleoecology Project. Tam茅n forma parte da xunta de goberno do Instituto de Estudos Mi帽or谩ns, do Clube Espeleol贸xico Ma煤xo e da asociaci贸n 鈥 El Hombre y el Medio鈥.

F贸ra da investigaci贸n do Paleol铆tico dirixiu diferentes traballos arqueol贸xicos en xacementos de cronolox铆a castrexa e romana e participou nas escavaci贸ns de foxas da Guerra Civil en diferentes puntos de Galicia (O Rosal, Baiona e Vilarmaior). Tam茅n participou nos traballos de musealizaci贸n e estudo das estaci贸ns de arte rupestre de Outeiro dos Lameiros (Baiona) e na sinalizaci贸n dalg煤ns dos principais fitos patrimoniais do concello de Nigr谩n. Ademais desenvolve traballos de did谩ctica da arqueolox铆a no Museo do Mar de Galicia e no Museo 鈥淨ui帽ones de Le贸n鈥 de Vigo, as铆 como na exposici贸n 鈥淓mporium. 1000 anos de comercio en Vigo鈥. Asesorou e desenvolveu labores de comisariado en exposici贸ns como 鈥淕allaecia Petrea鈥, 鈥淕alicia Mare Nostrum鈥 ou na exposici贸n permanente de arqueolox铆a do Museo de Pontevedra.

Autor/editor de varias monograf铆as, ten artigos publicados nalgunhas das revistas m谩is importantes de Prehistoria e Arqueolox铆a a nivel nacional e internacional, tales como Complutum, Zephyrus, Quaternary International ou en revistas rexionais como Gallaecia ou o Bolet铆n da Real Academia Galega… facendo tam茅n de revisor dalgunha delas. As铆 mesmo participou en diferentes congresos nacionais e internacionais, como os Congresos de Cuaternario Ib茅rico, Xornadas de Quaternario Portugu茅s, Congreso Ib茅rico de Arqueometr铆a, European acheuleans: Northern vs Sourthern Europe: Hominins, technical behaviour chronological and environment context.

Pode que che interese...