fbpx
A residendencia universitaria de Santiago no s茅culo XIX

Como foi a expansi贸n urban铆stica da Cidade de Santiago?

Tempo de lectura: 2 min.

O Consorcio de Santiago e Te贸filo Edici贸ns acaban de publicar Periferias y (Des)bordes, o segundo tomo da investigaci贸n Evoluci贸n urbana y cambios morfol贸gicos, Santiago de Compostela 1778-1950 do arquitecto e profesor compostel谩n Pablo Costa Buj谩n.

Esta publicaci贸n 茅 parte da tese de doutoramento de Pablo Costa, que dirixiu o catedr谩tico das universidades Polit茅cnica de Valencia e Santiago de Compostela Jos茅 Antonio Franco Taboada e pola que obtivo un premio extraordinario. O autor estudou a cidade durante m谩is de tres d茅cadas e formou parte do reducido grupo de arquitectos que elaborou o expediente presentado 谩 UNESCO no ano 1984 para optar 谩 Declaraci贸n de Santiago de Compostela como Patrimonio da Humanidade.

Na publicaci贸n anterior, baixo o t铆tulo de La ciudad heredada, o arquitecto analizaba a evoluci贸n urbana do n煤cleo da cidade compostel谩 tendo en conta todos os factores que a condicionaron, sobre todo os sociais e os pol铆ticos. Agora, c茅ntrase na expansi贸n urbana a trav茅s dos seus ensanches, 鈥渜ue se planearon ao amparo do abrigo natural dos seus ancestrais rueiros鈥.

O per铆odo de estudo coincide co final das grandes obras eclesi谩sticas e o inicio da racionalizaci贸n da cidade, coa organizaci贸n e desenvolvemento de novas estruturas, esencialmente cara 谩s zonas que ocupar铆an os futuros ensanches universitario, residencial e de esparcemento, obxecto desta edici贸n. A data inicial do libro responde ao momento en que aparece unha cidade moi transformada polo legado do Barroco.

A Alameda, os novos espazos residenciais e a cidade universitaria

Costa explica que neste per铆odo o marco espacial onde se materializan as maiores transformaci贸ns 茅 o definido polo amplo arco que integran as r煤as da Senra e H贸rreo, Carreira do Conde e Campo de Santa Susana, ao sueste; a Avenida de Figueroa e Porta Faxeira, seguidas da r煤a do Pombal e Cruceiro do Gaio, ao oeste. O sector p茅chase cos Agros do Mendo e do Outeiro, situados ao po帽ente da cidade. 鈥淪obre este amplo 谩mbito, plasmaranse as transformaci贸ns de maior calado urban铆stico鈥 -afirma-.

Ademais da Alameda, entre as grandes intervenci贸ns realizadas na periferia da cidade ao longo destes anos destacan a Escola de Veterinaria, na r煤a do H贸rreo; a Facultade de Medicina e o Hospital Cl铆nico, na r煤a de San Francisco; e a Escola de Xordomudos e Cegos, no barrio de San Caetano. Os outros dous fitos do ensanchamento urbano nesta etapa foron o 谩mbito residencial e o universitario.

Ao longo da publicaci贸n o arquitecto aborda a conformaci贸n do parque da Alameda, a evoluci贸n e desenvolvemento dos bordos da cidade decimon贸nica, os ensanches residenciais e a cidade universitaria. A publicaci贸n est谩 ilustrada e documentada con t谩boas de datos, fotograf铆as antiguas, planos, debuxos鈥 de espazos e edificios desenvoltos neste per铆odo. A edici贸n compl茅tase cun CD con varios ap茅ndices documentais, nos que se recolle o plano da poboaci贸n de 1907-1908 de Laforet, C谩novas e De la G谩ndara; as arquitecturas da cidade xard铆n da Rosaleda de Jenaro de la Fuente; o inventario das primeiras arquitecturas do ensanche; xunto co inventario da arquitectura contempor谩nea da cidade universitaria (campus sur).

A finalidade do autor a trav茅s da s煤a investigaci贸n ao redor da cidade de Santiago 茅 鈥dignificar e po帽er en valor o noso patrimonio, tam茅n espertar conciencias olvidadas para estimular a s煤a protecci贸n actual e futura permanencia鈥. Tal como resalta no pr贸logo do libro o catedr谩tico Jos茅 Antonio Franco Taboada, 鈥渙 profesor Costa coa s煤a obra ax煤danos a acabar de entender que os lugares nos que habitamos non son tan s贸 edificios sen贸n tam茅n e, sobre todo, a cidade que configura e na que se desenvolven todas as actividades que poderiamos definir como p煤blicas das nosas vidas鈥.

Pode que che interese...