fbpx
Campa帽a do Celta coa palabra Afouteza

Queres saber cal 茅 a orixe de afouteza, a palabra do 2017 da RAG?

Tempo de lectura: 2 min.

Afouteza acaba de ser elixida a Palabra do Ano 2017. Obtivo 3.004 votos das 6.228 persoas que participaron na elecci贸n promovida polo Portal das Palabras, o proxecto web para a modernizaci贸n e divulgaci贸n do l茅xico galego da Real Academia Galega e a Fundaci贸n Barri茅.

Pero, de onde ven esta palabra que fixo famosa unha campa帽a publicitaria do Celta de Vigo?. Afouteza v茅n definida no Dicionario da RAG en d煤as acepci贸ns: pode referirse 谩 disposici贸n de quen act煤a sen temor 谩s dificultades ou perigos ou 谩 seguridade que unha persoa demostra en si mesma. A s煤a orixe at贸pase nun verbo latino, favere, que ti帽a por significado 鈥渇avorecer ou 鈥減rotexer鈥, e que os romanos usaban en principio no 谩mbito relixioso para se referiren aos favores e 谩 benevolencia dos deuses cos mortais.

De favere e do seu supino fautum chegouse en romance a fouto e fouta, as formas primitivas do adxectivo. Logo na fala engadiuse unha vogal inicial de reforzo, e de a铆 afouto e afouta, 茅 dicir, a persoa que 鈥渢en ou amosa afouteza鈥. Completan a familia l茅xica o adverbio afoutamente e mais o verbo afoutar (que pode ser tam茅n pronominal, afoutarse), cando lle damos 谩nimos ou valor a algu茅n para realizar algo ou encetar unha empresa.

Unha das campa帽as realizadas por siareiros do Celta coa palabra Afouteza

O primeiro documento

Afouteza est谩 na lingua practicamente desde os inicios, como indica a s煤a presenza en documentos do s茅culo XIV. A primeira recollida lexicogr谩fica f铆xoa Juan Sobreira a fins do XVIII, na s煤a colecci贸n de termos. Di o padre Sobreira que 鈥渁fouta鈥 茅 a 鈥減ersoa dilixente e activa nun traballo, manifest谩ndose confiada no logro鈥 e insiste 鈥渙 que non desmaia, ou non manifesta desconfianza no que emprende鈥 (adaptaci贸n da definici贸n orixinal do frade bieito Sobreira, na s煤a colecci贸n lexicogr谩fica de 1787-1805). Desde esa primeira notaci贸n, a palabra afouteza (ou no seu caso o adxectivo afouto-a) estivo presente sen interrupci贸n nos dicionarios e glosarios hist贸ricos, inclu铆da a primeira entrega do Dicionario da Academia (1913-1928), onde figuran tam茅n as variantes afoto 鈥揳 e afoutado 鈥揳.

Mais a afouteza non 茅 s贸 unha palabra de dicionarios e dicionaristas, xa que aparece con certa regularidade en textos literarios e particularmente nos medios de comunicaci贸n, desde O T铆o Marcos da Portela, pasando por A Monteira, a revista N贸s e A Nosa Terra do comezo do XX, entre outras. Neste espazo comunicativo, volve brillar na segunda decena do s茅culo XXI.

Pode que che interese...