fbpx
Barco nunha praia conxelada en Rusia / forocoches

Fr铆o, neve e inundaci贸ns… Co帽ece os efectos da pequena idade de xeo na Pen铆nsula

Tempo de lectura: 3 min.

A 鈥榩equena idade de xeo鈥, o per铆odo fr铆o m谩is importante do hemisferio norte dende finais do s茅culo XIV ata o XIX, alongouse na pen铆nsula ib茅rica de 1300 a 1850 segundo revela un novo traballo publicado na revista cient铆fica Earth Science Reviews no que que participan Antonio Mart铆nez Cortizas e Olalla L贸pez Costas do Departamento de Edafolox铆a e Qu铆mica Agr铆cola.

Os resultados, que permitiron reconstru铆r o clima da pen铆nsula ib茅rica dende o ano 1300 ata a actualidade, po帽en de manifesto a acentuada variabilidade clim谩tica durante ese per铆odo e evidencian a alternancia de fases fr铆as e c谩lidas. A investigaci贸n presenta, segundo suli帽a a USC nun comunicado, a s铆ntese m谩is precisa realizada ata agora da evoluci贸n do clima peninsular durante os 煤ltimos setecentos anos.
Deste xeito, o estudo tenta contextualizar ese per铆odo fr铆o e a s煤a evoluci贸n posterior e bas茅ase na an谩lise de diversas fontes hist贸ricas e rexistros naturais (comportamento dos glaciares, sedimentos dos lagos, aneis das 谩rbores, turbeiras ou esqueletos humanos de contextos arqueol贸xicos, entre outros).

Correntes ascendentes e descendentes do polo / meteovigo.com

Per铆odo fr铆o m谩is prolongado dos 煤ltimos 10.000 anos

Definido polos investigadores como o per铆odo fr铆o m谩is prolongado e intenso dos 煤ltimos 10.000 anos, os resultados do estudo permitiron describir a evoluci贸n clim谩tica peninsular do per铆odo co帽ecido como a 鈥榩equena idade de xeo鈥. O equipo investigador centrouse no estudo das zonas de monta帽a, as 谩reas menos afectadas pola actividade humana e recompilaron e integraron todas as evidencias que exist铆an sobre o clima dos 煤ltimos setecentos anos na pen铆nsula ib茅rica.

A铆nda que a intensidade do fr铆o e as s煤as implicaci贸ns eran co帽ecidas noutras rexi贸ns do continente europeo, non se co帽ec铆a a s煤a translaci贸n ao conxunto da pen铆nsula ib茅rica nin como afectaran aos ecosistemas naturais. 鈥淯nha das principais novidades do estudo 茅 demostrar a elevada variabilidade do clima durante esta fase fr铆a cunha maior recorrencia de eventos clim谩ticos extremos (ondas de fr铆o, nevadas, secas, inundaci贸ns, etc.)鈥, explica o investigador principal do traballo Marc Oliva. Como engade, 鈥渟ab铆ase que era un per铆odo m谩is fr铆o que o actual, pero non sabiamos que tivera tanta variabilidade nin con tantos episodios extremos que ti帽an repercusi贸ns decisivas na vida diaria das sociedades da 茅poca鈥.
Inundci贸ns extremas

O T谩mese conxelado na pequena idade de xeo

Episodios de inundaci贸ns extremas como os rexistrados no levante peninsular en novembro de 1617 ou na fachada atl谩ntica en xaneiro de 1626, implicaron a perda de colleitas, a destruci贸n de cami帽os e pontes, as铆 como graves danos 谩 econom铆a. As recorrentes ondas de fr铆o comportaban un aumento da mortalidade e mesmo determinaron cambios na dieta diaria das sociedades do noroeste peninsular. Ademais, as baixas temperaturas a mi煤do 铆an acompa帽adas de nevadas que desencadeaban aludes catastr贸ficos, como sucedeu na gran nevada de 1888 en Asturias.
Este impacto p贸dese apreciar especialmente a trav茅s da gran cantidade de fondos documentais de onde se extraeu a informaci贸n clim谩tica, por exemplo documentaci贸n administrativa municipal, dietarios, cr贸nicas, libros de memorias, expedientes de obras p煤blicas, planos e mapas ou informes de danos por risco clim谩tico.

Aumento t茅rmico de 1 掳C por causas naturais

O estudo tam茅n permitiu cuantificar o quecemento clim谩tico e avaliar a s煤a magnitude durante os 煤ltimos setecentos anos. Segundo os investigadores, o aumento de temperatura experimentado dende o inicio da Revoluci贸n Industrial 茅 de aproximadamente 1 掳 C, o mesmo aumento que se produciu por causas naturais dende a fase m谩is fr铆a da pequena idade de xeo (1675) ata os seus episodios finais, que coinciden co inicio da actividade industrial humana.

Estes resultados, segundo os autores, convidan a ser coidadosos 谩 hora de relacionar de forma reducionista calquera fen贸meno vinculado 谩 variabilidade clim谩tica co concepto de cambio clim谩tico. 鈥淥 clima responde a moitas variables cuxo comportamento non se co帽ece ben e o grao de incerteza cient铆fica despr茅zase鈥, remarca Marc Oliva. 鈥淪贸 entendendo mellor cal 茅 a resposta dos ecosistemas no pasado podemos anticipar que pode pasar no futuro鈥, remata o investigador da Universidade de Barcelona.

Baixo a coordinaci贸n do investigador da Universidade de Barcelona Mar Oliva, no estudo tam茅n participou persoal experto do Servizo Meteorol贸xico de Catalu帽a, do Instituto de Ciencias da Terra Jaume Almera (ICTJA-CSIC), do Instituto Pirenaico de Ecolox铆a ( IPE-CSIC), do Museo Nacional de Ciencias Naturais e das universidade de Santiago, Oviedo, Granada, Valladolid, Zaragoza e Lisboa, as铆 como do Instituto de Historia do CSIC.

Pode que che interese...