fbpx
Pintura que representa o martirio dos 26 franciscanos e conversos xaponeses en Nagasaki, en 1597 / ofmaval.org

Francisco Blanco, o m谩rtir galego crucificado en Xap贸n por espallar o Cristianismo

Tempo de lectura: 5 min.

O final do s茅culo XVI e comezos do XVII foron tempos convulsos. A rec茅n creada monarqu铆a espa帽ola era dona de medio mundo co帽ecido e no outro medio eran as ordes relixiosas as que tentaba apousentar o selo de Deus. E eran estas ordes, principalmente, franciscanos, dominicos e xesu铆tas, os que con m谩is insistencia se lanzaron 谩 evanxelizaci贸n de novos territorios.

Un deses terreos ignotos, pero moi gostosos para a relixi贸n cat贸lica era Xap贸n, ent贸n un imperio pechado e medieval, pouco dado ao contacto cos estranxeiros. E al铆 marcharon a mediados do s茅culo XVI, primeiro os xesu铆tas, e despois os franciscanos e dominicos, a tentar converter 谩s s煤as xentes.

Imaxe de San Francisco Blanco, na s煤a parroquia natal, Tameir贸n, na Gudi帽a / preguntasantoral.es

Estes d铆as tivo lugar a estrea da pel铆cula 鈥淪ilencio鈥, de Martin Scorsese. Unha pel铆cula ambientada no s茅culo XVII, que trata sobre dous sacerdotes xesu铆tas que sofren violencia e persecuci贸n cando viaxan a Xap贸n para localizar ao seu mentor, un xesu铆ta que acudira 谩 illa a propagar o cristianismo. A cinta est谩 baseada nunha novela do mesmo nome escrita por Shusaku Endo (un cat贸lico xapon茅s) no ano 1966, que, ademais, est谩 baseada en feitos reais.

O filme relata o sufrimento dos eclesi谩sticos que tentaron espallar a s煤a fe nunha cultura moi fechada, pero tam茅n os dilemas que tiveron eses frades para evitar a morte e a execuci贸n dos seus fieis. Un deses relixiosos, a diferencia do protagonista da pel铆cula, morreu martirizado en Xap贸n. Foi o ourens谩n Francisco Blanco, o 鈥済allego de Monterrei鈥, hoxe elevado ao santoral e cuxos restos son venerados no Barco e na Gudi帽a.

Home de familia modesta

Precisamente, na Gudi帽a, en Tameir贸n, naceu este frade en 1570 nunha familia de labregos que traballaba para o conde de Monterrei. Precisamente, foi este conde quen decidiu axudar 谩 familia para que o Francisco estudara no seminario que os xesu铆tas ti帽an nesa localidade. Pouco despois trasladar铆ase a Salamanca a estudar teolox铆a e, al铆, en contacto cos franciscanos, comezar铆a, definitivamente, a s煤a vida relixiosa como membro desta orde.

A pesar da s煤a fr谩xil sa煤de, Francisco ti帽a clara a s煤a vocaci贸n misioneira e, logo dun per铆odo de tempo en Pontevedra, decidiu embarcarse cara a Am茅rica. Al铆 estivo predicando en M茅xico e de al铆 deu o salto a Manila, nas Filipinas, as terras m谩is lonxanas do imperio espa帽ol. Pero hab铆a outro lugar a铆nda m谩is ignoto e no que se precisaba a labor dos misioneiros, Xap贸n. E cara al铆 foi o frade ourens谩n. Era xu帽o de 1593 e o catolicismo comezaba xa a asentarse nese pa铆s.

Foi 44 anos antes, en 1549, cando San Francisco Javier, Cosme de Torres (sacerdote xesu铆ta), e o pai Juan Fern谩ndez chegaron a Kagoshima desde Espa帽a e comezaron a s煤a actividade predicadora, que logo seguiron tam茅n xesu铆tas portugueses. En medio s茅culo esta relixi贸n espallouse rapidamente, chegando a ter m谩is de 200.000 fieis, especialmente, no sur do pa铆s.

Durante os primeiros anos da misi贸n xesu铆ta en Xap贸n, esta contou co respaldo dos nobres locais, que viu nos relixiosos estranxeiros unha forma de socavar o poder das seitas budistas e facilitar as relaci贸ns comerciais con Espa帽a e Portugal. Esta actitude tolerante cara aos misioneiros da Compa帽铆a de Xes煤s conclu铆u cara a 1587 co primeiro edicto de prohibici贸n do cristianismo en Xap贸n e expulsi贸n dos misioneiros xesu铆tas.

Pintura xaponesa do s茅culo XVII representando o martirio de cristi谩ns e misioneiros en Nagasaki en 1597

O martirio

Este edicto foi o primeiro paso dunha longa represi贸n que tivo o seu momento 谩lxido coa condena 谩 morte de vinte e seis cristi谩ns, o co帽ecido como o martirio dos 26. Eran catro misioneiros europeos franciscanos, entre eles Francisco Blanco, un franciscano novohispano (San Felipe de Jes煤s), un indio (San Gonzalo Garc铆a), tres xesu铆tas xaponeses e dezasete laicos xaponeses, inclu铆dos tres nenos. Os individuos foron alzados en cruces e lanceados ante a multitude no monte Nishizaka, 谩s aforas de Nagasaki. Era o 5 de febreiro de 1597.

San Francisco Branco, o galego de Monterrei, como o co帽ec铆an, morreu xunto ao seu compa帽eiro franciscano, de Donostia, San Marti帽o da Ascensi贸n, con quen compartiu viaxe, misi贸n e oraci贸ns. O ourens谩n tam茅n compartiu con el os 煤ltimos cantos cando eran martirizados.

鈥淥s portugueses, espa帽ois e os cristi谩ns xaponeses que contemplaban a escena, non puideron conterse e, rompendo o cord贸n de soldados, correron cara 谩s cruces. Empapaban en sangue anacos de pano, recoll铆an a terra para eles santificada, levaban pedazos dos h谩bitos e kimonos dos m谩rtires鈥, recolle a historia do Museo dos 26 M谩rtires en Nagasaki. Segundo relatos doutros relixiosos presentes, os seus corpos estiveron incorruptos durante meses e o seu sangue fresco no chan. Un ano despois do martirio, recoll茅ronse os restos das v铆timas e as s煤as cruces.

Nos anos posteriores a persecuci贸n continuou esporadicamente, explotando outra vez entre 1613 e 1637, tempo durante o cal o catolicismo estivo oficialmente prohibido. A Igrexa cat贸lica en Xap贸n permaneceu sen clero, pero mant茅ndose viva nalgunhas zonas ata o s茅culo XIX, at茅 a chegada dos misioneiros do Oeste. Eran os Kakure Kirishitans, que mantiveron un cristianismo sincr茅tico durante dous s茅culos e medio pasando as pr谩cticas de pais a fillos.

Cr谩neo de San Francisco M谩rtir, venerado en Outarelo, O Barco de Valdeorras / preguntasantoral.es

Os restos santos de San Francisco Blanco

Dos 26 m谩rtires, 23 foron beatificados en setembro de 1627, e os tres xesu铆tas en 1629. Todos eles foron canonizados en 1862. Moitas das reliquias que se recolleron no monte Nishizaka son hoxe veneradas en todo o mundo. De feito, o cr谩nio e os 贸sos dun dedo de San Francisco Blanco– at贸panse en Galicia.

O cranio chegou at茅 a capela de Outarelo, no Barco, a trav茅s de Andr茅s de Prada, fai catro s茅culos, que era secretario de Felipe III. A Aut茅ntica da reliquia, o documento que acredita a s煤a autenticidade, atop谩base no pasado na biblioteca de Pazo do Castro. O estado de conservaci贸n da reliquia 茅 鈥渆xcelente鈥, segundo o p谩rroco, de tal forma que non foi necesario levar a cabo ningunha medida de restauraci贸n nos 煤ltimos anos.

Tam茅n en Tameir贸n, a terra natal do santo, garda outra reliquia, un 贸so do dedo pequeno, que se venera de forma similar. As d煤as reliquias de San Francisco Branco desprazan at茅 ambas as comarcas a moitos devotos. A s煤a festa grande 茅 o 5 de febreiro, o d铆a que foi martirizado.

As miragres

San Francisco 茅 avogoso contra as dores de cabeza e a tolemia. Sendo neno vi帽a un d铆a do monte cun carro de estrume e o carro envorcou. O pai que 铆a canda el rifoulle e despois foi buscar axuda pero cando regresou na compa帽a duns veci帽os, o carro xa estaba dereito e coa carga posta no seu sitio. Disque foron anxos os que atenderon os rogos do neno e fixeron o milagre.

Sendo xa adulto e indo de viaxe cara o Xap贸n, Francisco Blanco pasou por Ver铆n e fixo unha profec铆a en castel谩n:

鈥斅ordero, este lobo te comer谩!

Profec铆a que se interpretou como, pois o frade miraba en fite o r铆o, que Ver铆n desaparecer铆a por asolagamento baixo as augas do T谩mega.
Biograf铆a:

– Fern谩ndez, A., 鈥淥rensanos ilustres鈥, Ourense, 1916.

– Fr.J.de Jes煤s. 鈥淩elaci贸nd el glorioso martirio de seis grailes descalzos鈥, 1925

– Gil, C., 鈥淪antos Gallegos鈥, Editorial Porto, S.A., Santiago de Compostela, 1976

– Placer, G., 鈥淪an Francisco Blanco鈥, Editorial Logos, 1931.

– Sicardo, J. , 鈥淐ristiandad del Jap贸n鈥, Madrid, 1698.
Fontes: Propia, Galiciaencantada, Wikipedia

Escrito por

Xornalista, profesor da USC e coordinador do HdG.

Pode que che interese...