fbpx
Beatriz Comendador, con varias veci帽as de Bamio dentro do proxecto Louceiros de Bamio / DUVI

Un proxecto de memoria oral tenta recuperar unha industria oleira desaparecida hai 80 anos

Tempo de lectura: 3 min.

Na parroquia de San Xin茅s de Bamio, no Concello de Vilagarc铆a de Arousa, houbo unha importante tradici贸n oleira, concretamente de louza, co帽ecida a trav茅s de documentos hist贸ricos, arqueol贸xicos e testemu帽as pero perdida desde finais dos anos 40. Contra este esquecemento, o Grupo de Estudos de Arqueolox铆a, Antig眉idade e Territorio da Universidade de Vigo, con Beatriz Comendador聽谩 fronte, e a Asociaci贸n de Mulleres Rurais da zona est谩n a desenvolver o Proxecto Louceiros de Bamio. O seu obxectivo 茅 鈥渞ecuperar a memoria oral compartida desta parroquia para conservar e revitalizar aspectos que, xuntamente coa memoria dos co帽ecidos como louceiros, conformaron聽a nosa cultura鈥.

Louza de Bamio, en Vilagarc铆a de Arousa / DUVI

A finais dos anos 40, explican as persoas promotoras do proxecto, os derradeiros louceiros de Bamio abandonaron o traballo do barro e a s煤a memoria perdeuse, a diferenza doutras tradici贸ns conservadas ou recuperadas en Galicia, como as de Bu帽o ou Gundiv贸s. A pesar desta circunstancia, a铆nda se poden co帽ecer as pezas orixinais sa铆das dos seus fornos por estar conservadas en importantes colecci贸ns e museos, como o Museo do Pobo Galego ou o Museo de Pontevedra, ademais de atoparse polas leiras e xard铆ns de Bamio restos de louza, rodas de oleiro, p铆as e outros elementos.

Desde arredor do ano 2010, explica Beatriz Comendador, o Grupo de Estudos de Arqueolox铆a, Antig眉idade e Territorio colabora con entidades desta zona para durante o mes de agosto realizar algunha actividade de valorizaci贸n da s煤a arte rupestre, concretamente dos petr贸glifos dos Ballotes. Froito deste contacto peri贸dico, 鈥渜uixemos ir m谩is al谩 e facer algo m谩is amplo para revalorizar e recuperar o patrimonio de Bamio鈥. Deste xeito, apunta, no ver谩n de 2016 puxeron en marcha coa Asociaci贸n de Mulleres Rurais de Bamio este proxecto arredor da olar铆a t铆pica deste lugar. 鈥淎 participaci贸n da asociaci贸n de mulleres 茅 fundamental鈥, subli帽a a historiadora, que fai fincap茅 na necesidade de fomentar a socializaci贸n do patrimonio implicando na s煤a valorizaci贸n e conservaci贸n 谩s comunidades onde se asenta.

Proxecto colaborativo

No proxecto Louceiros de Bamio conv铆dase a colaborar 谩 veci帽anza de Bamio a trav茅s de diferentes v铆as, achegando as s煤as lembranzas, saberes e fotograf铆as antigas; buscando se queda louza ou outros elementos como rodas ou p铆as polas s煤as casas e os xard铆ns e tam茅n participando das diferentes actividades que se van realizando no marco desta iniciativa. Desde a s煤a posta en marcha, comenta Beatriz Comendador, levan realizado no marco deste proxecto un obradoiro coa veci帽anza para ver que lembranzas ti帽an; actividades de difusi贸n cos nenos e nenas da zona na s煤a Axencia de Lectura; un percorrido pola aldea para recuperar lembranzas no territorio e unha exposici贸n participativa aproveitando a celebraci贸n en Bamio dun ser谩n folcl贸rico. 鈥淎 resposta da xente est谩 sendo fant谩stica鈥, recalca a docente da Facultade de Historia do campus de Ourense.

Nenos participan no proxecto Louceiros de Bamio da Universidade de Vigo / DUVI

No marco desta programaci贸n, a esta investigaci贸n h铆brida que est谩n a levar a cabo persoal investigador e a veci帽anza sumouse este 25 de febreiro a comunidade de Alg-a Lab, acollendo este espazo independente de creaci贸n contempor谩nea situado en Valladares, Vigo, unha exposici贸n-obradoiro sobre este proxecto. A xornada, que se enmarcou dentro do Programa de Estudos en Man Com煤n Ruralidades, Com煤ns e Feminismos, contou cunha conversa con representantes da Asociaci贸n de Mulleres Rurais de Bamio e Beatriz Comendador na que explicaron as memorias agochadas a trav茅s desta forma artesanal de facer a louza, as铆 como o traballo que est谩n impulsando de cara a recuperar a memoria desa terra.

Ademais de Samuel Otero, residente de Alg-a Lab, e Eloi Mancebo, impulsor de Feitura, entre os participantes tam茅n estivo o egresado da Facultade de Historia Eloy Mart铆nez, que falou da s煤a experiencia no uso das t茅cnicas de 3D en arqueolox铆a e do potencial desta t茅cnica.

Pode que che interese...