fbpx
O petr贸glifo de Ricovanca II, co Monte Seixo no fondo / CApit谩n Gosende

Descuberto un petr贸glifo que divide d煤as parroquias, dous concellos e d煤as provincias

Tempo de lectura: 3 min.

O domingo 31, pechacancelas do mes de marzo, os exploradores do Capit谩n Gosende recuncamos na busca polo vasto territorio que se recacha ao raiante do monte Seixo. Pateouse e esculcouse boa parte da xornada e, xa na atardecida, o esforzo viuse recompensado coa descuberta dun novo gravado rupestre.

O titular ben merece estimarse anzol dunha fake news, por茅n ten moito de certo. Se non 猫 vero, 猫 ben trovato, e pr谩cenos contextualizalo 谩 data do 1 de abril, considerado na Galiza o d铆a dos enganos ou das petas. Di a nosa tradici贸n que 鈥渘o primeiro de abril van os burros onde non deben ir鈥. Moita broma facemos os de Capit谩n Gosende coa efem茅ride, pois o 1 de abril de 2012, hai xa sete anos, botou a andar este noso proxecto de descuberta, valorizaci贸n e difusi贸n do acervo terramont茅s, e por aqu铆 seguimos, chova que vente e nunca m谩is mal.

O petr贸glifo (coordenadas.- X: 553.274; Y: 4.702.463; alt. 720 m) sit煤ase, a pouco m谩is, no concello de Beariz (Ourense), a uns 450 m, ao sur, da aldea de Ricovanca (A Barcia do Seixo/Xirazga-Beariz), polo que, tendo en consideraci贸n o achado do domingo 17, 聽nova inscultura foi bautizada co nome de 鈥petr贸glifo de Ricovanca II鈥. Xaora, 茅 un gravado rupestre estremeiro. Consonte o deslinde trazado na web Informaci贸n Xeogr谩fica da Galiza (mapas.xunta.es), a inscultura af谩stase apenas 15 m da fronteira entre parroquias, concellos e provincias (t茅帽anse en conta as imprecisi贸ns do recurso). Ao nord茅s da estrema, est茅ndese a parroquia de Xirazga, pertencente ao concello de Beariz e, este, 谩 provincia de Ourense. Ao sudoeste da marca, est茅ndese a parroquia da Barcia do Seixo que pertence ao concello da Lama e, este, 谩 provincia de Pontevedra.

No deslindar xurisdici贸ns e potestades, non todo 铆a ser tan sinxelo. Pola s煤a localizaci贸n, adscribimos o sitio arqueol贸xico ao lugar de Ricovanca, por茅n, a铆nda que a dita aldea se sit煤a fisicamente na parroquia de Xirazga, vinc煤lase eclesiasticamente 谩 parroquia da Barcia do Seixo. Cando toca, os veci帽os de Ricovanca temerosos de Deus empregan o lecer dominical para o铆r misa en Pontevedra e depositar o voto en Ourense (ou viceversa). Na mesma situaci贸n se atopan os veci帽os do lugar de Adri谩n (mellor, Hadri谩n). A铆nda m谩is rocambolesco 茅 o caso de Ratel (a piques de ficar deserto): a metade norte da aldea cae do lado de Forcarei (PO) e parroquia de Presqueiras (Santa Mari帽a); a metade sur, do lado de Beariz (OU) e parroquia de Xirazga, a铆nda que enterren os seus mortos na parroquia da Barcia, pertencente ao concello pontevedr茅s da Lama. Di o trabalinguas: As t谩boas do meu balc贸n moi mal entrambincutiladas son. Vou chamar o entrambincuntilador que as desentrambincuntile e as volva entrambincutilar mellor.

Carlos Solla ao p茅 do petr贸glifo de Ricovanca II / Capit谩n Gosende

4.500 ANOS

O petr贸glifo de Ricovanca II tallouse hai uns 4.500 anos na parte superior dun bolo gran铆tico peado cara ao po帽ente e aflorado nunha lomba montesa orientada tam茅n ao solpor. O penedo sobrancea a uns 100 m, ao sudoeste, da estrada que cruza dende Ricovanca at茅 o aer贸dromo de Cernedo; a uns 150 m, cara ao nord茅s, do r铆o Verdugo; e a uns 700 m, cara ao nord茅s, do n煤cleo da Barcia. A superficie vis铆bel do penedo 茅 duns 140 m2. A vexetaci贸n circundante 茅 monte baixo: toxo (rechorido, nesta altura do ano), xesta, carrasco, silveiras…

Con certeza, s贸 se conserva a metade oeste do petr贸glifo, xa que o mamil贸n que lle serve de soporte foi rachado, xacando, pola metade. A li帽a de fractura coincide, na orientaci贸n, coa li帽a de demarcaci贸n interparroquial. Nas inmediaci贸ns do afloramento as marcas de extracci贸n de pedra son evidentes.

Os riscos que deron chegado ao presente compo帽en un agrupamento de 19 covi帽as que ocupan unha superficie duns 60 cm2. A concavidade m谩is pequena pos煤e un di谩metro de 3 cm; a meirande, un di谩metro de 7 cm. As covi帽as situadas na parte central da constelaci贸n foron unidas con canles, d谩ndolle xeito a unha figura antropomorfa. Cremos que algunhas das canalizaci贸ns son de feitura moderna.

Xa ven que non esaxerabamos tanto. Cando as aldeas de Detr谩s do Seixo ferv铆an de vida, o petr贸glifo de Ricovanca II empreg谩base, cando menos, como tripla marca de deslinde. Hogano, apenas establece o l铆mite entre o ermo e o bald铆o. 聽聽

Escrito por

Profesor, investigador e etn贸logo

Pode que che interese...