fbpx
Cabeceira de A Nosa Terra, xornal que naceu como voceiro das Irmandades da Fala

C煤mprense cen anos de A Nosa Terra, o primeiro gran xornal galego

Tempo de lectura: 4 min.

Hoxe c煤mprense os cen anos do nacemento de A Nosa Terra, a m谩is importante cabeceira galega da Preguerra xunto 谩 revista N贸s tal e como dan conta o xornal Galicia Confidencial e o bloque de Armando Requeixo. O primeiro n煤mero desta publicaci贸n, naquel momento bolet铆n decenal que se proclamaba xa 鈥淚dearium da Hirmandade da Fala en Galicia e nas colonias gallegas d鈥橝m茅rica e Portugal鈥, arrincaba cun editorial significativamente titulado 鈥淎 bandeira ergueita鈥, que asinaba quen foi o seu principal animador dende a primeira hora, Ant贸n Villar Ponte. O escrito remataba cunha proclama que foi prof茅tica: 鈥淓ste bolet铆n 茅 de todolos galegos. A s煤a dona 茅 Galicia enteira. Non ten outra. Polo mesmo as s煤as follas ser谩n dinas de se coleicionar. Perpetuar谩n o pensamento d-unha 茅poca鈥.

A publicaci贸n editouse integramente en galego e foi fundamental para o espallamento do ideal galeguista non s贸 no pa铆s, sen贸n tam茅n no resto do mundo. ‘A Nosa Terra’ comezou public谩ndose con periodicidade decenal, a铆nda que logo foi moi variable, pasando a sa铆r quincenalmente at茅 a Ditadura de Primo de Rivera, na que sa铆u mensualmente. En xu帽o de 1933 regresou 谩 periodicidade decenal.

Primeiramente, a publicaci贸n foi o voceiro oficial das Irmandades da Fala e, polo mesmo, nela vert茅ronse inn煤meras novas das xeiras desta organizaci贸n, reproduc铆ronse conferencias, consignas, artigos, cr贸nicas asemblearias e todo tipo de noticias sobre a s煤a actividade pol铆tica. Amais, cando en decembro de 1931 se fundou o Partido Galeguista, a cabeceira pasou a ser o altofalante deste dende o mes seguinte e ata a s煤a desaparici贸n o 17 de xullo de 1936 estivo ao servizo da program谩tica nacionalista galega.

Agora ben, al茅n desta evidente pegada pol铆tico-org谩nica, A Nosa Terra fixo historia por aglutinar os esforzos editoriais e publicistas de toda unha xeraci贸n, pois arredor dela ou en directo di谩logo cos seus animadores agromaron iniciativas como a colecci贸n Terra a Nosa, a Bibrioteca Galeguista, as colecci贸ns C茅ltiga e Lar ou a propia editorial N贸s, mesmo a Secci贸n de Declamaci贸n do Conservatorio Nazonal de Arte Galega e a posterior Escola Dram谩tica Galega.

Doutra banda, A Nosa Terra supuxo o asentamento definitivo do ensaio como x茅nero literario en galego e tam茅n impulsou con forte pulo tanto a prosa de creaci贸n coma o teatro, todo sen desatender os eidos l铆ricos, dos que incorporou igualmente abondosas mostras ao longo do seu preto de medio milleiro de n煤meros.

Unha das portadas de A Nosa Terra

Unha das portadas de A Nosa Terra

Con todo, dende o anco literario A Nosa Terra foi, antes nada, o espazo propicio para o cultivo dunha parte moi representativa do mellor da nosa escrita daquelas d茅cadas. Deste xeito, Manuel Antonio publicou nela moitos dos primeiros poemas; Cabanillas enviou para a mesma numerosos versos e inseriu nesta 鈥淥 cabaleiro do Sant Grial鈥 en 1921; Risco experimentou por primeira e 煤nica vez como poeta nas s煤as p谩xinas; Castelao publicou as redacci贸ns iniciais de 鈥淧eito de lobo鈥 e algunhas 鈥淐ousas da vida鈥 e Otero Pedrayo cobrou forza nas s煤as planas como ensa铆sta, dando 谩 luz unha 鈥淪铆ntese xeogr谩fica de Galicia鈥 por entregas.

Colaboraci贸ns internacionais

O legado de A Nosa Terra 茅 tan monumental que non se esgota a铆, pois a铆nda haber铆a que lle agradecer que 鈥昬n moitas ocasi贸ns por vez primeira鈥 aparecesen nos seus n煤meros traduci贸ns Goethe, Daudet, Dante, Wilde, Rimbaud e moitos outros e que fosen colaboradores de m茅rito non poucos irm谩ns lusos como, po帽o por caso, Teixeira de Pascoaes.

A todo o anterior hai que lle sumar o apoio e soporte que prestou a instituci贸ns como o Seminario de Estudos Galegos, dando noticia das s煤as actividades e abrindo as s煤as columnas 谩s colaboraci贸ns dos membros deste. Ou o fulcral labor de promoci贸n da literatura do momento, recensionando e dando a co帽ecer libros de Cabanillas, L贸pez Abente, Dieste, Cotarelo Valledor, Lesta Meis, Manuel Antonio, Otero Pedrayo, Risco e tam茅n t铆tulos castel谩ns, catal谩ns e doutras latitudes.

Ao ano de aparecer xa contaba con preto de dous milleiros de subscritores e que tras destes estaba todo o tecido das Irmandades espallado por Galicia adiante, con cantidade de docentes divulg谩ndoo e notable presenza f贸ra das nosas fronteiras, pois medio cento de galeguistas recib铆an a subscrici贸n en Catalu帽a e case outros tantos en Madrid e ata Bos Aires e Montevideo 铆an case outro cento.

A vontade de ser e existir como comunidade identificada e pa铆s literario fixo que A Nosa Terra superase atrancos mil. A forte censura que padeceu durante a Ditadura de Primo de Rivera, as loitas intestinas entre a Irmandade da Coru帽a e a ING risquiana, os varios cambios de sede social e direcci贸n, as liortas asemblearias dos 鈥榠rm谩ns鈥, todo e mais venceu esta publicaci贸n que s贸 desapareceu coa chegada da Guerra Civil, pero que tivo a铆nda unha segunda etapa que editou a Irmandade Galega de Bos Aires a partir de 1942 e que, con moitas lagoas, continuou ata 1972. E digo que continuou e non desapareceu porque, igual que cando xurdira en 1916 A Nosa Terra recuperaba a cabeceira hist贸rica que en 1907 fora peri贸dico anticaciquil e agrarista de Solidaridad Gallega, tam茅n en decembro de 1977 un novo semanario recolleu a s煤a voz e levouna aos quioscos ata o 2011 e, a铆nda uns meses m谩is, ao ciberespazo en versi贸n dixital.

Pode que che interese...