fbpx
Vista xeral do monte tras o grave incendio que sufriu Porto do Son / A Rula

O que custar铆a protexer todos os bens patrimoniais, o 0,5% do territorio galego

Tempo de lectura: 3 min.

O patrimonio galego poder铆a ser protexido para evitar que se queime e xerar riqueza. E non ser铆a nin moi custoso, nin moi dif铆cil. Pero a nova Lei de Montes, o mellor instrumento para facelo, ignora absolutamente os bens hist贸ricos e arqueol贸xicos, sen considerar unhas faixas de protecci贸n como as establecidas para outros elementos, con 30 metros de exclusi贸n de sistemas arb贸reos, como son as vivendas, v铆as de comunicaci贸n, gasolineiras e outras instalaci贸ns. Por iso, o colectivo A Rula, nun interesante artigo, destaca a importancia de que a normativa tam茅n incl煤a esas faixas de protecci贸ns para os elementos patrimoniais que hai no monte.

Este colectivo calcula que establecendo estas limitaci贸ns poder铆anse protexer a maior parte dos elementos patrimoniais de Galicia, inclu铆ndo, petr贸glifos, m谩moas, dolmenes, castros, outros bens megal铆ticos, castelos medievais e outras construci贸ns hist贸ricas que se atopan catalogadas. En total ser铆an 100 quil贸metros cadrados, o 0,5% do noso territorio. Unha situaci贸n que servir铆a para crear unha aut茅ntica infraestrutura verde, manter a biodiversidade e potenciar o turismo.

Petr贸glifos da Pedra da Loba, en Villestro, Santiago, afectados polo lume / A Rula

Petr贸glifos da Pedra da Loba, en Villestro, Santiago, afectados polo lume / A Rula

E 茅 que, segundo suli帽a A Rula, os petr贸glifos galegos son particularmente sensibles aos lumes, por coincidir a s煤a 谩rea de distribuci贸n coa 谩rea de cultivo dos eucaliptos. Os danos provocados der铆vanse tanto dos fen贸menos de termoclastia, que escachan a superficie das pedras polas altas temperaturas, como dos traballos de extinci贸n con maquinaria pesada, que trituran todo o que atopan por diante.

Por iso, considera que o simple establecemento dun per铆metro de protecci贸n de 5 metros desbrozados arredor (limpo de mato), xunto a outros 20 mais de exclusi贸n de pir贸fitas, significar铆a unha faixa de protecci贸n de 2.000 a 2.500 metros cadrados en cada un destes bens de interese cultural (ao radio de 25 metros compre sumarlle unhas m铆nimas dimensi贸ns da pedra).

鈥淪e calculamos que existen 3.000 petr贸glifos en Galicia, resultar铆an necesarias menos de 675 hect谩reas para protexer toda a arte rupestre galega鈥, sinala A Rula. Considerando que algunhas pedras son bastante grandes, pero que moitos gravados agr煤panse en distancias menores a 50 metros (e consecuentemente as s煤as faixas solapar铆anse), e por 煤ltimo que dificilmente quedar铆an por descubrir outros tantos petr贸glifos como o n煤mero actualmente co帽ecido, 鈥減oder铆amos supo帽er ent贸n que unhas 1.000 hect谩reas abondar铆an para todo o conxunto鈥.

Protecci贸n de m谩moas, castros e outros bens patrimoniais

Se se fai un c谩lculo similar para as m谩moas e considerando un radio medio de 15 metros, resultan 5.000 metros cadrados de faixa media (engadindo o n煤cleo da m谩moa), que multiplicados por 6.000 unidades dar铆an un total de 3.000 hect谩reas de protecci贸n. No caso dos castros o c谩lculo ser铆a dunha hect谩rea de media por castro multiplicada por 6.000 unidades, o que sumar铆a outras 6.000 hect谩reas.

Engadindo mais elementos como c铆rculos l铆ticos, castelos altomedievais, poboamentos neol铆ticos ou calquera outro tipo de xacementos, a铆nda que coa salvedade de que s贸 se pretende inclu铆r aos que estean no monte (exclu铆ndo aos correspondentes as terras agrarias ou solos urbanos), podemos supo帽er que 10.000 hect谩reas de faixas abondar铆an para protexer todo o patrimonio nos nosos montes.

Estado no que quedou a Pedra que Fala tras os lumes de 2016 / A Rula

Estado no que quedou a Pedra que Fala tras os lumes de 2016 / A Rula

Protexer s贸 o 0,5% da superficie do monte

Deste xeito, se xunt谩ramos todo o patrimonio espallado e actualmente perdido polos montes, agrup谩ndoo coma aos pobos ind铆xenas derrotados dunha reserva india, precisar铆ase unicamente dun cadrado de 10 x 10 quil贸metros. 鈥Eses 100 km2 representar铆an o 0,5% da superficie de monte en Galicia, e a铆nda que pens谩ramos que nos quedamos curtos dificilmente superar铆amos o 1% da superficie en caso de ter que ampliala. De verdade pode sosterse que xestionar ou manexar o 1% da superficie dos montes para protecci贸n do patrimonio resultar铆a excesivo, inapropiado ou imposible de levar a cabo?鈥, indica A Rula.

Por iso, insiste na necesidade de instaurar esas faixas de protecci贸n do patrimonio na Lei de Montes porque 鈥渞epresentar铆a un primeiro paso imprescindible para a creaci贸n dunha aut茅ntica infraestrutura verde鈥 nas zonas periurbanas, rururbanas e rurais de Galicia, que proporcione servizos sociais e ecosist茅micos. 鈥淎ctuar铆an como aut茅nticos Santuarios de biodiversidade, ao servir de focos de dispersi贸n e colonizaci贸n de especies silvestres鈥, engaden.

Ademais, prop贸n que se concreten as mellores v铆as para desenvolvelas, mediante sanci贸ns, compras, subvenci贸ns, compensaci贸ns, expropiaci贸ns agrupaci贸ns, concentraci贸ns, asociacionismo, esponsorizaci贸n, certificaci贸ns forestais, custodia do territorio, ou calquera outra ferramenta que puidera empregarse 茅 a cuesti贸n metodol贸xica a resolver.

鈥淧ero xa estamos tardando en afrontar entre todos: cidadan铆a, propietarios, industria, gobernos e oposici贸ns, o deterioro do patrimonio cultural dos nosos montes, que ademais de irreversible, sup贸n a perda de m煤ltiples oportunidades de desenvolvemento social, econ贸mico, tur铆stico, cultural e de proxecci贸n exterior鈥, engade.

 

Pode que che interese...