fbpx
Posible alxibe no castro de San Salvador do Mao, no Incio / Xavier Moure

Balacastro, o castro desde o que disparaban balas

Tempo de lectura: 3 min.

Hai uns d铆as, uns veci帽os da parroquia de San Salvador do Mao (O Incio) pux茅ronse en contacto co investigador Xabier Moure para comentarlle a existencia dun castro nun monte da aldea de Valb贸n, a uns 200 metros en li帽a recta das 煤ltimas casas. E, efectivamente, confirmouse esa hip贸tese.

Deste xeito, o Incio conta xa cun novo castro. Un castro no que hab铆a tesouros, viv铆an os mouros e 鈥渄isparaban balas鈥. Ou iso 茅 cando menos, as lendas que contan os veci帽os do lugar. O sitio arqueol贸xico at贸pase a 859 metros de altitude sobre o nivel do mar. Consta dun 煤nico recinto de forma ovalada, cunhas medidas aproximadas de 110 por 70 metros. Estaba defendido polo nor-leste por unha fort铆sima pendente, case vertical, que cae cara o r铆o Mao e unha pequena muralla que se vai elevando a medida avanza que pola parte m谩is vulnerable, o sur-oeste, con tramos que acadan os tres metros de altura. Polo oeste obs茅rvase un pequeno antecastro. A entrada estar铆a polo sur.

O castro est谩 cuberto pola maleza, non moi alta, e por carballos. No interior, no oeste do asentamento, vese parte dunha estrutura rectangular inserida no chan formada por unhas grandes laxes dispostas verticalmente, moi ben traballadas e perfectamente unidas entre si, que asentan sobre outra gran laxe horizontal polo que, creo, poder铆a tratarse dun gran recipiente ou alxibe para recoller a auga.

Escavaci贸ns furtivas

Os veci帽os comentann que no castro habitaban os mouros e que hai enterradas xoias de ouro. Polo menos en dous sitios realiz谩ronse escavaci贸ns furtivas. Os prados que hai ao p茅 do castro reciben o nome de Balacastro. 鈥淐ando lle preguntei aos meus informantes se non querer铆an dicir Valcastro, respond茅ronme con contundencia: Non, o nome 茅 Balacastro, polas balas que disparaban os habitantes do castro鈥, apunta Moure.

Dende o asentamento dom铆nase todo o Val do Mao, e mant茅n unha inmellorable comunicaci贸n visual co castro de Formigueiros, situado a 4,3 quil贸metros en li帽a recta. Nas inmediaci贸ns do castro est谩n as co帽ecidas como Penas da Ribeira. No ano 1911, uns veci帽os mataron a un home por unha cuesti贸n de distribuci贸n de augas para as terras de labor.

Cando mo comentaron, chamoume a atenci贸n que non estivera catalogado xa que o lugar onde se ubica recibe o nome de O Castro, e a s煤a configuraci贸n non admite d煤bidas, en poucas letras 鈥溍 de manual鈥, divis谩ndose perfectamente dende lonxe. Para asegurarme consultei o PXOM do Concello, constatando que non figura nin no inventario nin nas fichas. O 煤nico castro inventariado na parroquia de San Salvador 茅 o de Cereixido, a 1,6 quil贸metros en li帽a recta do de Valb贸n.

No PXOM figuran 27 castros inventariados, se ben catro, a铆nda que nos l铆mites co Incio, xa pertencen aos concellos de Sarria, Samos e A Pobra do Broll贸n.

Muros do castro de San Salvador do Mao, no Incio / Xavier Moure

Anomal铆as no PXOM

Por outra banda, obs茅rvanse outras anomal铆as no PXOM. Co n煤mero 306 figura 鈥淐astro da Roda-Castro de Rendar鈥 que ubica en Treimonte, na parroquia de Sirgueiros, cando en realidade queda en Romariz, parroquia de Rendar. O que si est谩 en Treimonte 茅 o da Pena da Roda, sobre os regos da Ribeira e da Rodeira e que, pola descrici贸n da ficha, debe corresponderse co mal denominado 鈥淐astro da Roda-Castro de Rendar鈥. En Sirgueiros tam茅n est谩 a Agra do Castro que si consta no Plan.

O PXOM do Incio foi aprobado definitivamente o 7 de decembro de 2005, e publicado no DOG o 21 do mesmo mes. Tanto o castro de Valb贸n como as anomal铆as do PXOM voullo comunicar ma帽谩 por escrito ao Servizo do Patrimonio Cultural e ao Concello do Incio.

 

Pode que che interese...