fbpx
A derradeira lecci贸n do mestre, Castelao 1945

O diario de聽maior tirada da Arxentina recolle “o negacionismo” de Feij贸o sobre o significado real da “Derradeira leici贸n do mestre”

Tempo de lectura: 4 min.

A pol茅mica polo 贸leo A derradeira lecci贸n do mestre, de Castelao, “o m谩ximo pr贸cer galego”, foi recollida nos pasados d铆as polo diario Clar铆n. A obra que “est谩 de visita en Espa帽a” e “representa un fusilamento franquista”, segundo o xornal,聽desatou unha “tempestade pol铆tica” en Galicia, pois “por el enfront谩ronse as autoridades auton贸micas, a oposici贸n e os principais referentes culturais”. Un cadro “arxentino”, “pintado en Bos Aires e preservado nunha sala do barrio de Once” desatou unha pol茅mica que “sacude”, segundo o diario, “por estas semanas 谩s autoridades de Galicia, 贸 noroeste de Espa帽a”.

E 茅 que as铆 contaba o diario Clar铆n, o de maior tirada de Arxentina e o terceiro de fala hispana do mundo, o pasado d铆a 16 de decembro, a pol茅mica iniciada tras a chegada da famosa pintura a Galicia. Foi cando, tal e como cont谩bamos en Historia de Galicia, o presidente da Xunta, Alberto N煤帽ez Feij贸o, afirmaba que o cadro representaba o valor da ensinanza ocultando o seu verdadeiro significado, a denuncia da barbarie franquista. Agora, case dous meses despois, o suceso segue dando que falar chegando tam茅n 贸 medio impreso m谩is importante do pa铆s de orixe da pintura.

“Coas t谩boas rec茅n desaparafusadas o presidente N煤帽ez Feij贸o deixou a todos abraiados”

A “pol茅mica sacude por estas semanas 谩s autoridades de Galicia, 贸 noroeste de Espa帽a; 谩 oposici贸n; 贸s artistas e referentes culturais; e 谩 sociedade toda”, explicaba o diario. Tratando de po帽er en contexto 贸s lectores, afirm谩base que 茅 “un聽贸leo de dous metros de alto” que chegou baixo cesi贸n “por primeira vez a Europa despois de longas xesti贸ns do goberno rexional de dereitas de Alberto N煤帽ez Feij贸o“. Explica tam茅n o artigo que “Alfonso Rodr铆guez Castelao, o m谩ximo pr贸cer de Galicia e artista case renacentista (pintaba, escrib铆a, era m茅dico e pol铆tico) finou exiliado na Arxentina en 1950”.

Sinatura do convenio de cesi贸n da pintura / foto Galicia Confidencial

Segundo o artigo, no cadro repres茅ntase “o salvaxe asasinato dun pol铆tico republicano a mans do Franquismo” e que “a tela amosa a dous nenos chorando fronte 贸 cad谩ver do seu mestre -fusilado dun tiro na sien-“. Afirmase que a obra foi recibida con honra na capital galega e que nada m谩is abrirse o contedor que o transportaba “explotaron as paix贸ns que seguen vivas oitenta anos despois do golpe de estado que derrocou 贸 goberno democr谩tico da II Rep煤blica e deu inicio 谩 Guerra Civil”.

O diario explicaba o acontecido. “O lugar escollido para o cadro foi duramente criticado. Pero o m谩is escandaloso foi a benvida. De p茅, fronte 贸 贸leo e coas t谩boas rec茅n desaparafusadas o presidente N煤帽ez Feij贸o deixou a todos abraiados coa curiosa interpretaci贸n da obra: segundo dixo, transmite a defensa da educaci贸n fronte 贸 fanatismo porque unha educaci贸n en liberdade 茅 o medio para a promoci贸n dos valores democr谩ticos. Do r茅xime pol铆tico que asasinou a centos de mestres republicanos, nada. Da morte sanguinaria do protagonista da obra, nada. Tampouco do exilio do pintor, nin da prohibici贸n de falar del que ordenou o Franquismo tras a s煤a morte”.

Un discurso “negacionista” que “desatou tempestades”

E 茅 que, segundo o xornal, tras o “discurso negacionista”, “desat谩ronse tempestades inmediatas”. Pois “a escasos metros atop谩base a neta do retratado, o intelectual Alexandre B贸veda, fusilado o 17 de agosto de 1936, que se negou a aparecer na foto oficial do acto e que abandonou a sala superada pola falta de rigor hist贸rico e de respecto“. O diario recolle tam茅n a reacci贸n de Luis Villares e as s煤as palabras recordando que o cadro debe recordarnos que a sociedade ten unha conta pendente con todas as galegas e galegos asasinados, paseados e humillados.

Pezas de Castelao no cuarto 202 do Centro Gallego de Bos Aires, onde morreu

Tam茅n se recollen as declaraci贸ns da eurodiputada galega Ana Miranda, do BNG, en entrevista telef贸nica 贸 xornal. Nela af铆rmase que ela “a铆nda est谩 en shock” e rec贸llense declaraci贸ns 贸 medio. “O cadro 茅 un s铆mbolo da represi贸n franquista e merec铆a ser exhibido noutro lugar” non na Cidade da Cultura, un lugar ideado por Manuel Fraga Iribarne, “ministro da ditadura de Franco que ten o dubidoso m茅rito de ter asinado as 煤ltimas sentencias de morte daquel r茅xime鈥. No artigo dest谩case tam茅n o feito de que foi聽Miranda quen conseguiu que o Parlamento Europeo lle esixira a Espa帽a a ilegalizaci贸n de fundaci贸ns que fan apolox铆a do Franquismo.

O diario destacou tam茅n as reacci贸ns nas redes sociais e nos medios galegos, recollendo unha segunda pol茅mica, da que tam茅n informamos en HdG. Foi respecto do comentario que recolle a web da Xunta de Galicia, no que non so se omite o tema real do cadro sen贸n que聽se di que responde 贸 vello tema da lamentaci贸n ante o corpo de Cristo. Para aclaralo o xornal entrevista a unha doutora en Historia da Arte dunha co帽ecida instituci贸n arxentina. Ela, fronte o que di a web da Xunta, concl煤e que “茅 inadmisible que se borre neste texto a clave hist贸rica, pol铆tica, social e cultural dese asasinato“.

Un cadro ante todo arxentino

Mais o diario Clar铆n destaca tam茅n unha pequena pol茅mica. 脡 a que se poder铆a formarse 贸 redor da posibilidade de que o cadro volvera no futuro definitivamente a Galicia. Se ben o xornal reco帽ece o car谩cter do cadro como fundamental para a historia e a memoria de Galicia e a Castelao como pai da patria galega, reco帽ecido por todos os partidos pol铆ticos, defende dende o propio titular que o cadro ante todo 茅 un cadro arxentino, pertencente 贸 Centro Galego de Bos aires.

E 茅 que a pol茅mica foi iniciada en 2015 pola exdiputada Mar铆a Pilar Garc铆a Negro, quen pediu ante o Parlamento de Galicia a cesi贸n definitiva da obra a Galicia, e que foi apoiada por 11.000 sinaturas. Ante este feito o diario defende que o lugar do cadro est谩 en Bos Aires, que 茅 un cadro que pertence tanto a cultura galega como a arxentina, que foi pintado nunha cidade que acolleu a emigraci贸n, e que ata cinco mill贸ns de arxentinos te帽en alg煤n ancestro galego, opini贸n apoiada por profesionais da cultura entrevistados polo xornal.

Castelao en 3D / Consello da Cultura Galega

Escrito por

Historiador da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela, M谩ster en Renovaci贸n Urbana y Rehabilitaci贸n e Diploma de Estudos Avanzados en Arte, Urbanismo e Patrimonio. Especialista en fotograf铆a esf茅rica. Especialista en arquitectura e territorio. Xestor de Contidos en Historia de Galicia. www.inigomouzoriobo.eu

Pode que che interese...