fbpx
Cabeza de Sabardes recreaci贸n virtual, colectivo a Rula

O busto de Sabardes: cando os romanos tam茅n “colonizaron” a arte dos galaicos

Tempo de lectura: 3 min.

O investigador Jos茅 Su谩rez Otero, da USC, publica no Bolet铆n de Estudos Aurienses, un interesane artigo sobre as figuras aparecidas nos castros, nomeadamente, cabezas de supostos guerreiros. No artigo 鈥O busto de Sabardes (Galicia). Cabezas, rostros e imaxes no sopor da Idade do Ferro no Noroeste Hisp谩nico鈥, destaca que esta peza, atopada polo colectivo A Rula e da que xa demos conta no HdG, presenta trazas que o po帽en en relaci贸n coa estatuaria que xurde no 谩mbito de fins da cultura castrexa.

Con todo, Su谩rez Otero aclara que este tipo de bustos non te帽en por que ser exclusivos de Galicia ou dunha suposta 鈥渃ultura celta鈥. 鈥淧ara os que tivesen pretensi贸ns de solventar a cuesti贸n apelando a unha suposta etnicidade que transcendese o marco xeogr谩fico que nos movemos, lembrar que as esculturas de cabezas, ben illadas, ben en bustos, como 茅 o caso, non son exclusivas dun 谩mbito cultural determinado, sen贸n que aparecen na Idade do Ferro 贸 longo de todo o Mediterr谩neo e boa parte de Europa, e, sobre todo, te帽en unha clara continuidade no 谩mbito provincial romano鈥.

Cabeza de Sabardes foto Colectivo A Rula

Por iso cre que se tratan de manifestaci贸ns de 茅pocas e culturas diferenciadas que poden ter pouco, ou mesmo nada, que ver entre si, respondendo por outra parte aunha fenomenolox铆a que tanto xeogr谩fica, como hist贸rica e tam茅n antropol贸xicamente acada dimensi贸ns universais.

An谩lise do busto

Sobre o busto de a 鈥渋nspiraci贸n romana鈥 xa que torso aparece anat贸micamente definido, pero carecendo 贸 mesmo tempo das compo帽entes desa anatom铆a, o que o fai mero soporte da cabeza.

En relaci贸n 谩 expresividade da boca e o seu entorno, apunta que se integrar铆a nun grupo espec铆fico de cabezas da pl谩stica castrexa, 鈥渪eralmente na s煤a versi贸n exenta, ben de vulto redondo, caso de Castelinho, ben en relevo, como en Bar谩n, a铆nda que ningunha cunha lectura fision贸micatan desenrolada e marcada鈥.

Polo que respecta aos ollos, o investigador sinala que a utilizaci贸n dunha t茅cnica espec铆fica, a talla en bisel, para definir de forma simple esa parte do rostro, 鈥渟inala un arte maduro, definido estil铆sticamentee en funci贸n dunha mensaxe fortemente codificada鈥. 鈥淯n expresionismo que achega 贸 rostro de Sabardes 谩 idea da m谩scara, mov茅ndonos no eido do simb贸lico, m谩is que do real, e remit铆ndonos na s煤a reiteraci贸n 谩 idea do arquetipo鈥.

Cabeza de Sabardes recreaci贸n virtual, colectivo a Rula

“Cabezas castrexas”

Neste sentido, Su谩rez Otero cre que o busto de Sabardes puidera formar parte dun grupo iconogr谩fico da pl谩stica galaica baseada no rostro e expresada fundamentalmente polas chamadas 鈥渃abezas castrexas鈥: o 鈥済rupo dos rostros cegos鈥. Por iso o sit煤a entre a segunda metade do s茅c. Ia.C e a primeira do I d.C., sen pechar a porta a unha posible continuidade, dentro xa do galaico-romano, pero tampouco a unha precedencia, a铆nda que so sexa formativae acadando 贸s principios do s茅c. I ou fins do s茅c. II a.C.

鈥淓n todo caso, a confluencia entre un posible car谩cter ind铆xena e unha cronolox铆a xa de comezos da romanizaci贸n, caber铆a entendela, como outros dos elementos da cultura castrexa que aparecen ou se reafirman nese mesmo momento, coma expresi贸ns da complexa relaci贸n cultural no marco dunha situaci贸n colonial e m谩is de forte inestabilidade propias dos territorios dominados鈥. Todo o artigo pode consultarse aqu铆.

Pode que che interese...