fbpx
Penedos de Traba / foto Turismo de Laxe

As铆 茅 o outro patrimonio que se perde para sempre cos e贸licos

Tempo de lectura: 4 min.

Conta a lenda que o ap贸stolo Santiago trepou 贸s montes de Traba, 贸s Penedos, acompa帽ado por unha humilde anci谩 que tivo por ben ser a 煤nica en darlle teito e comida na vila exist铆a que no val. No alto do monte ambos os dous miraron cara abaixo vendo a cidade se 铆a asolagando polas augas do que hoxe 茅 a lagoa. Dende aquelas penas escoit谩base mentres se afund铆a o son das camp谩s.

Esta 茅 unha das lendas que se co帽ecen sobre a lagoa de Traba e que te帽en como protagonista 贸s Penedos de Pasarela e Traba, nos que hoxe se est谩 a proxectar un parque e贸lico. A toponimia, os usos, os contos, a tradicional explotaci贸n do monte, os percorridos, os cami帽os. Todos estes elementos poder铆an perderse para sempre, se non se protexen, con cada nova instalaci贸n e贸lica.

Montaxe sobre unha foto dos h谩bitats protexidos afectados / foto Pet贸n do Lobo

Isto 茅 o que se nos lembra dende a asociaci贸n cultural Pet贸n do Lobo, reparando, de feito, noutro aspecto. Ning煤n dos parques e贸licos que se est谩n a proxectar nesta chamada avalancha e贸lica recollen o patrimonio inmaterial nas s煤as afectaci贸ns. A maior铆a dos parques e贸licos te帽en delimitado un impacto ambiental e un impacto do patrimonio, m谩is ning煤n dos proxectos recolle este outro patrimonio.

A importancia do patrimonio inmaterial

Tr谩tase, de feito, dun patrimonio herdado dunha excepcional importancia. Incl煤ese os usos do terriotorio, a toponimia, microtoponimia, as lendas, e os contos asociados 贸s lugares. Porque o patrimonio inmaterial 鈥渁chega unha riqu铆sima informaci贸n sobre o pasado: os aproveitamentos tradicionais, a fauna, a vexetaci贸n ou os acontecementos hist贸ricos鈥. Un importante recurso, na maior铆a dos casos, pouco valorado.

Penedos de Traba / foto turismo.gal

Por isto, tal e como lembra Pet贸n do Lobo 鈥c贸mpre adoptar medidas urxentes para a protecci贸n deste patrimonio inmaterial e evitar ser un pobo sen memoria鈥. Pois o patrimonio inmaterial 茅 tan importante como o patrimonio, arqueol贸xico, moble ou constru铆do, e deben establecerse igual que para estes, este medidas para a s煤a conservaci贸n, tendo en conta 谩 s煤a especial fraxilidade.

A desaparici贸n da toponimia

Un exemplo disto 茅 precisamente, tal e como sinalan dende a asociaci贸n, a propia toponimia e microtoponimia. 鈥淥s nomes das terras, dos arroios, das fontes, das penas鈥 son identitarios e corren un grave risco de desaparecer鈥. Os usos tradicionais do monte, tal como a actividades de pastoreo, est谩n a mudar e coa conversi贸n cara espazos de explotaci贸n industrial. 鈥淐oa muda de toda esta realidade rural o patrimonio inmaterial est谩 en risco鈥.

Montaxe do alto das neves sobre unha foto de foto Pet贸n do Lobo

Pois 鈥渁 denominaci贸n dos lugares transcende o paso do tempo鈥, afirman dende a asociaci贸n. 鈥淎 instalaci贸n dos parques e贸licos varre por completo con este patrimonio e o lugar afectado remata por co帽ecerse por un s贸 nome, o nome do parque e贸lico ou proxecto industrial, que incluso pode ser un nome totalmente alleo ao lugar e/ou de invenci贸n propia da mercantil promotora鈥.

Os dereitos da cidadan铆a a participar nas decisi贸ns

Por茅n, como nomean lei en man dende a asociaci贸n, existen unha serie de dereitos fronte a avalancha e贸lica. Pois a cidadan铆a ten dereitos reco帽ecidos a participar na toma de decisi贸ns que afecta 贸 seu medio ambiente, as铆 como, tal e como recordan, a que se cumpra a normativa que protexe o patrimonio.

Lagoa de Traba / foto turismo.laxe.gal

Esta participaci贸n material铆zase tanto no per铆odo inicial de consultas dos proxectos como na fase da exposici贸n p煤blica dos mesmos e establecemento de alegaci贸ns. De feito 鈥渙 Convenio de聽 Aarhus outorga 贸 p煤blico, particulares e asociaci贸ns que as representan, o dereito de acceder 谩 informaci贸n e participar nas decisi贸ns adoptadas en materia de medio ambiente, as铆 como de reclamar unha compensaci贸n se non se respectan estes dereitos鈥.

Tal e como recollen, as directivas da UE blindar铆an estes dereitos, en normas como a Directiva 2003/4/CE. 鈥淕alicia sempre foi un referente no patrimonio inmaterial. Sen embargo, este patrimonio est谩 agora en serio risco鈥, afirman. O patrimonio inmaterial 茅 un patrimonio 鈥渇ortemente asociado 谩 memoria e 贸 cambio de usos dunha sociedade鈥, e agora poder铆a desaparecer para sempre 鈥渧arrido polos usos industriais鈥.

 

Escrito por

Historiador da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela, M谩ster en Renovaci贸n Urbana y Rehabilitaci贸n e Diploma de Estudos Avanzados en Arte, Urbanismo e Patrimonio. Especialista en fotograf铆a esf茅rica. Especialista en arquitectura e territorio. Xestor de Contidos en Historia de Galicia. www.inigomouzoriobo.eu

Pode que che interese...